Meeryn ass Traa dy Liooar, Jelune 19oo Jerrey Geuree 2026
Ren eh er yn Ard Shirveishagh, as Oltey yn Chiare as Feed son Ayrey as Maayl, Alfred Cannan, aa-reaghey Coonceil ny Shirveishee, lesh daa hirveishagh ve currit magh ass, shen dy ghra yn Fer-lhee Alex Allinson, va'n Shirveishagh Tashtee, as yn Dr Michelle Haywood, va'n Shirveishagh son Bun-troggalys.
Ayns screeunyn da'n Er-lhee Allinson as yn Dr Haywood, ta Mnr Cannan jannoo baghtal eh dy nee eshyn ta geddyn rey roosyn.
Ren Mnr Cannan screeu rish yn Er-lhee Allinson, as gra dy row eh ersyn shirrey er irree ass, er yn oyr dy row y lught-dellal er choayl barrant dy row y reiltys geaishtagh roo as toiggal ny imneaghyn oc. V'eh gra neesht dy row scarrey eddyr barelyn Mnr Cannan as yn Fer-lhee Allinson t'er ve ayn rish tammylt, as ta nish er jeet dy ve ro vooar.
Agh ta Mnr Cannan gra dy vel eh feer wooisal da'n Er-lhee Allinson son yn eab mooar va jeant echey son yn Ellan trooid traa doillee y phandemagh Covid, trooid creoighys y chostys bea 'sy vlein 2022 as ayns lhiassaghey Plan yn Ellan. Agh t'eh gra dy vel eh aa-reaghey ymmyrkey y lught-thie ayns goaill ayns laue tosheeaghtyn ayns yn traa vees er-mayrn jeh'n lught-reill shoh – shen dy ghra, eddyr nish as y reihys mooar cadjin Mean Fouyir.
Ta Mnr Cannan gra dy row scarrey 'syn aght va tosheeaght goll er cur da breeaghyn polasee, as dy vel eh jannoo oor Coonceil ny Shirveishee dy ve freggyrtagh da livrey deanyn vees lane femoil son vondeish yn Ellan. T'eh gra dy nee traa dy ve baghtal eh as dy ve breeoil, as er yn oyr shen dy vel eh er n'yannoo briwnys dy vel feme er aa-reaghey ny Shirveishee, dy vel eh fo raad rish shen, as dy jig fograghyn feie'n laa.
Haink yn chied ogrey dy leah, dy vel Mnr Cannan er reih Oltey yn Chiare as Feed son Doolish Veanagh, Chris Thomas, dy ve'n Shirveishagh Tashtee. Ta Mnr Thomas gra dy vel eh goaill taitnys jeh glackey y caa shoh. T'eh gra dy bee'n focus echey kiart ec y toshiaght dy chur rish imneaghyn bentyn da cur bree da bishaghey 'syn aill sloo, as dy jean eh goll ny s'melley er shen ny va treealit roish nish, lesh bishaghey 9.9% veih'n 1 Mee Averil maghey. Ta Mnr Thomas gra neesht dy jean eh obbraghey neesht lesh offishearyn dy yannoo shickyr dy vel bishaghey mooar dy liooar 'sy lowanse persoonagh myr ayrn jeh'n chlaare argidoil.
Ta Oltey yn Chiare as Feed son Rhumsaa, Lawrie Hooper, ta leeideilagh Partee Libraalagh Vannin, gra dy dooar dy chooilley oltey post-l moghrey jiu mychione yn aa-reaghys, agh nagh vod eh smooinaghtyn er oyr mie son Mnr Cannan dy chur peiagh ennagh elley stiagh ayn myr yn Shirveishagh Tashtee ayns ynnyd jeh'n Er –lhee Allinson veg agh shiaghteeyn roish my row eh cur y chlaare argidoil roish Tinvaal.
Ta Mnr Hooper gra dy vel eh jannoo mooar dy liooar jeh Mnr Thomas, agh dy vel beoyn er ceau mooarane traa er boirey mychione y vun jeh reddyn as myn-chooishyn, shaghey cur eab er fakin y reayrt s'lhea as ayns rieughid cur er reddyn dy ve jeant. T'eh gra, ayns shiartanse dy aghtyn, ny vees femoil ayns ny shey meeaghyn s'jerree jeh'n lught-thie shoh, shen shirveishee ta maynrey dy gholl rhymboo as dy chur er reddyn ve jeant, nagh vel monney traa ayn dy gholl back gys y toshiaght as dy yeeaghyn reesht er dagh reaghys er polasee va rieau jeant. T'eh gra dy row eh pointeil anaasagh, as dy vel eh booishal aigh vie er-e-hon, agh dy jean mayd fakin yn aght t'eh goll.
Ayns screeuyn Mnr Cannan da'n Dr Haywood, t'eh çheet er yn aght ta'n rheynn fo raad lesh rolley magh ardyn as cagliagh bieauid ayndaue jeh 20 mso, as t'eh çheet neesht er ny arganeyn t'er ve ayn bentyn da Billey Gurneilys Ynnydagh (Lhiassaghey), as dy vel eh geearree nish fakin ny cooishyn shen goll er goaill ayns laue ayns aght elley. Agh t'eh er chur booise neesht da'n Dr Michelle Haywood son yn obbyr eck ayns ny queig meeaghyn shoh chaie. Agh t'eh gra, ayns ny meeaghyn jeieanagh, dy nee baghtal eh dy row kuse dy chooishyn bentyn da polasee as dy vel boirey mooar dy liooar my-nyn-gione eddyr yn reiltys, Tinvaal as paart dy leih mastey'n theay.
Ta Mnr Cannan gra dy vel y barel echey dy vel feme er goaill ayns laue ny cooihsyn shoh, as nagh vod ad ve faagit dy heet dy ve feayslit trooid arganeyn liauyrey politickagh. T'eh gra dy by vie leshyn cur booise da'n Dr Haywood son yn obbyr eck harrish ny vees rheynn mooar cramp as dy vel eh cur e vannaght urree son y traa ry heet.
Ayns ynnyd jeh'n Dr Haywood, ta Oltey yn Chiare as Feed son Glionfaba as Purt ny Hinshey, Tim Crookall, çheet stiagh myr yn Shirveishagh son Bun-troggalys. Shoh yn trass cheayrt ta Mnr Crookall er ve ny Hirveishagh Bun-troggalys. 'Sy lught-reill shoh, t'eh er ve yn Shirveishagh son Gastid Dellal as Shirveishagh gyn Portfolio.
Ta Mnr Crookall gra dy vel eh goaill taitnys jeh çheet back gys y Rheynn Bun-troggalys reesht, as dy bee ny tosheeaghtyn 'sy chied çhiaghtin dy chur sthap er rolley magh ny skeimyn son ardyn as cagliagh bieauid ayndaue 20 mso, as dy yannoo shickyr reesht jeh'n cochianglys rish lughtyn-reill ynnydoil liorish jeeaghyn er y Billey Gurneilys Ynnydagh (Lhiassaghey) as er y Strateish son Orçh.
Haink toshiaght er lught-reill Mnr Cannan Jerrey Fouyir 2021, as neayr's shen ta caghlaaghyn dy liooar er ve jeant ayns shirveishee. Ren Mnr Cannan cur gialdin dy jinnagh eh livrey traa ry heet va shickyr as breeoil as ry chummal seose, lesh fwirran dy hirveishee dy livrey ashlish son y traa sodjey son pobble Ellan Vannin. Agh ooilley cooidjagh ta 29 caghlaaghyn er jeet mastey ny shirveishee 'sy lught-reill echey, lesh paart jeu irree ass, paart as va'n raad currit daue, va sleih pointit dy shallidagh, as va shirveishee currit gys rheynnyn elley.
T'eh mie er enn dy row Oltey yn Chiare as Feed son Connaghyn, Rob Callister, ny Hirveishagh son Slaynt as Kiarail y Theay rish veg agh shiaght shiaghteeyn roish my row yn raad currit da. Jeh ny shirveishee va pointit liorish Mnr Cannan ec y toshiaght, Jerrey Fouyir 2021, cha nee agh Oltey yn Chiare as Feed son Middle, Jane Poole-Wilson (Shirveishagh son Cooishyn Sthie) as Oltey yn Chiare as Feed son Doolish Hiar, Clare Barber (Shirveishagh son Çhymmyltaght, Bee as Eirinys) ta foast ayn.
T'eh jeeaghyn dy ve feer whaagh dy gheddyn rey rish yn Shirveishagh Tashtee veg agh kiare shiaghteeyn roish my row eh skedjalit dy chur y chlaare argidoil roish Tinvaal. Agh lesh yn Ard Shirveishagh, Mnr Cannan, shirrey sorçh dy chormid dy livrey polasee as strateishyn, ta feysht ayn, vel monney caa son fwirran noa dy heet dy ve oayllagh rish ny oikyn noa oc, dy hoiggal ny rheynnyn oc as ny cooishyn cochianglt roo, as dy livrey monney – ny veg - ayns ny shey meeaghyn er-mayrn roish jerrey yn lught-reill as y varney roish reihys mooar cadjin.
Ny foddee nagh vel olteynyn y wirran noa ayns shen agh dy ve biallagh da reaghyssyn t'er ve jeant hannah ec Mnr Cannan.
---oooOooo---
Ta'n Tashtey gra dy vel bishaghey jeh 0.5% 'sy rate dy volgey argidoil 'syn Ellan eddyr Mee Houney as Mee ny Nollick red ennagh v'ad jerkal rish, as t'ad cur coontey jeh reddyn caghlaa veih mee gy vee myr mee-chorrym ny keayrtyn.
Ta fysseree noa soilshaghey magh yn Ayndagh Prios Kionnee ec 3.3%, lesh thieyn bee as thieyn aaght cur yn earroo smoo gys shen, lesh bishaghey jeh ny smoo na 8% ayns ny 12 vee t'er n'gholl shaghey.
Choud's v'eh foast ny Hirveishagh Tashtee, va'n Fer-lhee Allinson dy vel shen cur faaue dy vel y jeadys oltaghey er chur eab er jiole seose ny costyssyn vees gyrjaghey, agh fy yerrey dy row ad eignit dy yrjaghey ny priosyn oc. Agh t'eh foast tannaghtyn treishteilagh dy jean y rate dy volgey argidoil çheet dy ve rea choud's ta'n Ellan goll er y hoshiaght trooid 2026.
Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy row rieau fys oc tra v'ad çheet sheese gys keim injil jeh mysh jees, dy vod eh çheet dy ve beggan neu-chorrym, as dy vel shin er nakin paart jeh'n neu-hickyrys bentyn da ny margaghyn neesht, myr shoh nagh vel eh dy bollagh goaill yindys ayns yn daa vee shoh çheet dy jean mayd fakin eh goll seose neose mooar dy liooar, as dy vel shin er nakin yn red cheddin lesh y Reeriaght Unnaneysit. T'eh gra dy vel beoyn ec bolgey argidoil Ellan Vannin geiyrt er shen ec y Reeriaght Unnaneysit, as dy row shin beggan fo rolaue, as nish dy vel shin agh beggan beg erskyn, agh dy vel eh jerkal rish shen tannaghtyn ayn, son shickyrys ayns ny shey meeaghyn shoh çheet, son shickyrys, choud's ta shin cur eab er cosney sheese gys yn earroo shen as faaishnys er jeh mysh 2%.
Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy vel mooarane goll er gra ec y traa t'ayn ayns Ellan Vannin mychione yn aill sloo as ny preayssyn cochianglt rish faill. Er-lesh, ny vees shoh soilshaghey magh, shen dy vel mooarane jeh ny thieyn bee as ny thieyn oast 'syn Ellan er ve cur eab er jiole seose priosyn choud's t'ad er n'gholl seose neose car ny bleeaney, agh dy row eh orroo yrjaghey ny priosyn oc fy yerrey hoal, as er-lheh bentyn da jough lajer as joughyn ta sleih kionnaghey ayns thie bee, as dy vel shen adsyn caghlaa cummey y dellal oc dy chur-rish y rieughid jeh costyssyn va mooadaghey.
Ta'n Fer-lhee Allinson gra, tra ta sleih jeeaghyn er kuse jeh ny faaishnyssyn choud's ta shin goll er nyn doshiaght - as dy vel eh fakin dy vel Banc Sostyn gra, choud's ta shin çheet gys jerrey ny bleeaney shoh dy lhisagh eh çheet dy ve foddey ny s'niessey da'n dean oc jeh rate mysh 2% - agh dy vel shin er nakin reddyn taghyrt mygeayrt y theihll dy chur er shen goaill toshiaght er leaystey. T'eh gra, ny ta fys ain er, dy nee baghtal eh dy vel reddyn smoo costallagh ny v'ad ec y traa shoh nurree, dy vod sleih fakin shen, agh dy vel shin er nakin neesht co-soiaghey jeh'n aght ta priosyn mooadaghey, as kuse dy phriosyn goaill toshiaght er tuittym neesht. T'eh gra, myr shoh, dy vel eh treishteil ayns rieughid, choud's ta shin çheet gys nah as trass raiee ny bleeaney shoh, as dy treishteilagh lesh tooilley injillaghey ayns rateyn dy use veih Banc Sostyn, foddee dy jean mayd fakin reddyn çheet dy ve foddey ny s'rea as çheet sheese gys y dean shen jeh 2%.
---oooOooo---
Yn doilleeid smoo son yn Er-lhee Allinson hug er Mnr Cannan shirrey ersyn irree ass, va shen bentyn da reaghys dy yrjaghey yn aill sloo liorish 9.9% veih'n 1 Mee Averil maghey. Ta Mnr Cannan gra dy vel Mnr Allinson er choayl barrant y lught-dellal, as ta Sheshaght y Lught Traghtee cur raaue mychione y vuilley er startaghyn, er thieyn dellal ve ry chummal seose, as er y tarmaneys s'lhea. Ta'n Sheshaght er loayrt ayns foayr jeh treealtys liorish Oltey yn Chiare as Feed son Connaghyn, Julie Edge, vees son bishaghey jeh 5% veih'n 1 Mee Averil, as lesh bishaghey elley jeh 4.9% currit shaghey derrey yn 1 Mee Houney.
Va'n Fer-lhee Allinson gra ayns soie yn Chiare as Feed Jemayrt shoh chaie dy beagh myn-phoyntyn currit roish dy chooney lesh thieyn dellal, as v'eh gra dy beagh skeimyn er nyn lhiassaghey dy chooney ny thieyn dellal as veagh y builley smoo orroo, as er-lheh ayns y cherroo oltaghey as ayns myn-chreck. Ec y traa shen v'eh gra nagh row costys ooilley cooidjagh er ve currit er y skeim, agh dy beagh eh jeant çheusthie jeh cagliagh dy hraa as dy beagh y dean jeh dy veeinaghey y caghlaa, shaghey cur toyrtys veagh tannaghtyn ayn.
Va Forum y Tarmaynys Ynnydoil currit er bun dy yannoo troddan noi plannyn y reiltys bentyn da bishaghey 'syn Aill Sloo.Ta screeudeyr Forum y Tarmaynys Ynnydoil, Brett Martin, gra dy vel y toiggalys echey jeh'n vynjeig choonee shoh nagh jinnagh eh goaill stiagh daill bentyn da keesh, as dy vel adsyn shirrey aght feayslee 'sy traa sodjey vees cur kione er shoh as vees lhiggey da dy chooilley pheiagh goll er rish y vea oc. T'eh gra dy vel eh jeeaghyn dasyn dy beagh eh sorçh ennagh dy oardagh coonee un cheayrt vees goll er foddee rish blein ny'n lheid. T'eh gra dy jean eh obbraghey myr aght dy veeinaghey 'sy traa giare, foddee, agh nagh vel eh dy feer goaill ayns laue cree ny cooish.
Ta Mnr Martin gra dy vel cree ny cooish, my vees sleih goll sheese gys yn sleih as thieyn dellal oc, dy vel barel cadjin oc nagh vel yn reiltys toiggal y chooish, as t'eh çheet er ny dooyrt yn Fer-lhee Allinson laa ny ghaa er dy henney, tra v'eh foast ny Hirveishagh Tashtee, nagh row feanish ayn dy row bishaghey da'n Aill Sloo fo 15% jannoo er chor erbee er failley.
T'eh gra, my vees peiagh ennagh dy jarroo dellal, dy vel shen red bolvaneagh dy chlashtyn.
Ta Mnr Martin gra myr red cadjin nagh vel sleih shirrey mynjeigyn coonee, nagh vel ad geearree bhut dy ve currit foue. T'eh gra dy vel mynjeigyn coonee er ve currit er bun er yn oyr dy vel yn reiltys dy bunnidagh cur er aile y thie, as dy vel y mynjeig choonee myr moogheyder aile. T'eh gra dy vel y freggyrt gyn cur er aile y thie ec y toshiaght. T'eh gra dy vel shen yn ynnyd son daillyn keesh, as t'eh coyrlaghey meeinaghey y bishaghey son thieyn dellal, agh cur da sleih as çheet stiagh injil oc ny t'ad laccal vees yn aill vioghee syrjey.
Bentyn da treealtys Bnr Edge, ta Mnr Martin gra er-lesh dy nee aght feayslee pragmatagh eh da doilleeid, as dy vel eh cur traa da'n lught traghtee, t'eh cur caa da Tinvaal noa dy yeeaghyn reesht er y clane cooish gyn ve goit ec yn Aill Sloo feer ard vees goll er treealley nish son yn 1 Mee Averil, myr shoh dy vel ad ayns foayr jeh, as dy vel eh dy feer ny immeeaght dy lhieeney barney dy yeeaghyn er y reayrt s'lhea.
Ta Andy Saunders shellooder thie oast Quids Inn ayns Doolish, as t'eh gra nagh vel monney failleydee as çheet stiagh injil oc ayns Ellan Vannin er chor erbee, as dy vel yn chooid smoo dy leih geeck erskyn yn Aill Sloo, agh dy vel ny doilleeidyn 'syn Ellan ain dy jarroo çheet veih'n nhee dy vel yn reiltys goaill wheesh argid ass poggaidyn dy chooilley pheiagh, as dy vel eh jeeaghyn dy nee aght bun-ry-skyn jeh jeeaghyn er dellal eh, dy ghoaill rour argid ass poggaidyn thieyn dellal, ass poggaidyn y sleih aegey ain, y sleih ta gobbraghey, as eisht ve eignit dy chur roish skeim son cooney cadjin argidoil son sleih as thieyn dellal, dy chur paart jeh'n argid ta'n reiltys er n'ghoaill hannah back ayns ny thieyn dellal as sleih shen dy reayll ad foast goll.
Ta Mnr Saunders gra dy beagh eh foddey ny share, smoo keeayllagh, son y reiltys dy ghoaill foddey ny sloo, ny ny sloo ec y toshiaght, as eisht gyn ve eignit dy chur roish skeimyn son cooney cadjin argidoil, as dy vel shen jeeaghyn dy ve bun-ry-skyn.
Ta Mnr Saunders gra dy vel y jeadys oltaghey foast freayll rish ve breeoil dy liooar bentyn rish sleih goll stiagh ayn, agh ny t'ad dy akin, shen gennid dy vaarail ny keayrtyn, tra va sleih oayllagh rish goll magh mennick dy liooar, as yiarragh eh myr sampleyr Jecrean as Jerdein, dy vel yn earroo dy leih çheet stiagh ayn goll sheese, as va sleih oayllagh rish goll magh son lhongey ayns mean y hiaghtin, ny foddee goll gys yn oie quiz, ny cre erbee yn sorçh dy immeeaght v'ayns y thie oast ynnydoil oc, agh nagh vod ad dy feer fordrail dy yannoo shen ny sodjey.
Ta Mnr Saunders gra nagh vel shen er yn oyr dy vel faill injil oc, shen er yn oyr dy vel ny coontyssyn oc ayns dagh ard bishaghey dy mooar. T'eh gra, choud's t'ad foast tharroogh ec y chione shiaghtin as myr shen, dy vel yn earroo dy leih çheet stiagh ayn er duittym ayns shen. T'eh gra dy vod shen ve feayslit liorish lhiggey da sleih freayll beggan ny smoo jeh'n
argid oc ayns ny poggaidyn oc, as dy lhiggey daue baarail eh choud's t'ad geearree, shaghey goaill eh voue, as eisht feddyn magh yn aght dy chur er-ash eh.
Ta Mnr Saunders gra dy vel coontyssyn ooilley cooidjagh son y jeadys oltaghey gyrjaghey dy mooar. T'eh gra dy vel yn daa ayrn ayndaue orroo foddee y reiltys dy feer çheet stiagh, shen yn costys jeh obbreeyn as y costys jeh bree, as yn costys jeh ymmyrkey sthock gys yn Ellan. T'eh gra dy vel dy chooilley pheiagh geearree eeck wheesh as vees possible, agh dy nee'n reiltys eh vees jannoo y doilleeid, er yn oyr dy vel ad goaill rour magh ass y tarmaynys er-nyn-son hene, ayns rieughid.
Ta Mnr Saunders çheet er bishaghyn recortyssagh ayns costyssyn son bree, bishaghyn recortyssagh ayns costyssyn son kiareyderyn, as myr shen, as nish yn Aill Sloo shoh nee cur seose ymmodee ardyn jeh'n dellal oc, er yn oyr dy vel eh er ooilley ny kiareyderyn oc eeck tooilley da'n wirran oc, as dy bee y fwirran oc geearree bishaghey, agh nagh vel eshyn geeck yn Aill Sloo, agh dy jean ooilley ny olteynyn jeh'n wirran echey jerkal rish bishaghey erskyn rate yn Aill Sloo. T'eh gra dy bee ymmodee sleih ayns Ellan Vannin gra dy vel qualleeaghtyn oc, ta jannoo seose oyr dou cosney ny smoo na'n Aill Sloo, as my vees shin freayll rish yrjaghey yn Aill Sloo ec yn rate t'eh girree, dy jig doilleeidyn magh ass trooid magh y tarmaynys.
Agh bee reddyn beggan neu-chasley nish, rish Mnr Thomas çheet stiagh myr yn Shirveishagh Tashtee ayns ynnyd jeh'n Er-lhee Allinson, as gra dy vel eh son goll ny s'melley lesh bishaghey 'syn aill sloo.
Ta Sheshaght Lught Traghtee Ellan Vannin goltaghey y caghlaa, lesh çhaghteryn ayns foayr jeh veih'n Eaghtyrane, Claire Watterson, as veih'n Ard Sheckter, Rebecca George. Ren Forum y Tarmaneys Ynnydoil oltaghey y naight neesht.
---oooOooo---
Roish my row yn raad currit jeeish, as va'n Dr Michelle Haywood foast yn Shirveishagh son Bun-troggalys v'ee shassoo er nagh vel plannyn dy chur stiagh shambraigyn bieauid. Shoh lurg naight dy jinnagh goaill toshiaght er cur stiagh ayn cowraghyn jeh cagliagh bieauid jeh 20 meeilley 'syn oor ayns Doolish as Connaghyn veih'n laa t'ayn jiu, yn 19 Jerrey Geuree.
Va feyshtyn currit mychione shamraigyn bieauid tra va shiartanse dy chroanyn son cowraghyn troggit lesh strengyn lectragh cochianglt roo. Agh ta'n Dr Haywood gra nagh vel ad shen son shamraigyn bieauid. T'ee gra nagh vel plannyn ayn boayl erbee, er y desk eck, ny çheet trooid offishearyn, as fys eck orroo, bentyn da shamraigyn bieauid, as dy vel shen er ve bunnys cooish varranagh y clane raad veih'n toshiaght, er yn oyr dy vel ad cur stiagh ayn kuse dy chowraghyn as va lectraghys goll er chur dauesyn. T'ee gra dy vel shen yn oyr dy vel ad nyn gowraghyn meekey vees currit seose mygeayrt scoillyn, as dy chur er ny soilshaghyn gobbraghey dy vel feme oc er kuse dy lectraghys ayns shen, myr shoh nagh vel eh cochianglt rish shamraigyn bieauid as nagh vel eh cochianglt rish cur eab er final sleih.
---oooOooo---
Lesh obbyr dy chur eaghtyr noa er y Raad Orrisdale faggys da Balley ny Sallee, bee feme er y raad shen bee dooint rish mee, veih'n laa t'ayn jiu gys yn 22 Toshiaght Arree. Bee'n raad dooint eddyr yn Raad Noa gys Balleychashtal, ec ny Buird Ghoo, gys Gowaltys Orrisdale. Ta'n Rheynn Bun-troggalys gra dy vel reaghyssyn er ve jeant dy vel caa da cummaltee 'syn ard cosney stiagh magh ny thieyn oc.
Nee'n raad fosley reesht dy shallidagh rish daa laa, yn 31 Jerrey Geuree as yn 1 Toshiaght Arree, dy vod sleih goll y raad shen ayns ynnyd jeh goll y raad mooar stiagh ayns Balley ny Sallee choud's vees obbyr jeant er linnaghyn pooar heose.
Bee eaghtyr noa currit er kione hiar y raad. My vees traa dy liooar ayn, bee obbraghyn jeant neesht dy charraghey kione heear y raad , rere yn Rheynn.
---oooOooo---
Ta eear offishear son stiurey traaght-aer, Sue Scott, er loayrt mychione ny t'ee çheet er myr çhymmyltaght obbree nieuagh as dy row shen yn oyr ren ee faagail Runnysvie. As ish foast ny Shirveishagh son Bun-troggalys ec y traa shen, va'n Dr Haywood, goaill ayrn ayns claare Radio Vannin, y Linney Vannin, Jeheiney, tra ren Bnr Scott çhellvaney, as v'ee shirrey tooilley fys mychione ny oyryn va'n purt aer currit son geill er-lheh liorish Lught-reill Etlagh Sheeoil Ellan Vannin 'sy vlein 2019.
Ta'n Dr Haywood gra dy row Shirveishyn Stiurey Traaght-aer currit fo saaseyn er-lheh er yn oyr dy ren ad castey traenal, as dy row y stayd shen er ve jeant ny s'eddrymey neayr's shen, rere y fys s'noa v'eck. Agh va Bnr Scott gra dy row y chooish shen jannoo ynrican er Shirveishyn Stiurey Traaght-aer, as v'ee gra dy row fogrey currit, tayrn geill er-lheh da'n phurt aer, as t'ee gra dy row shen er yn oyr nagh row coarys dy reirey sauçhys ayn lesh ooilley ny docamaidyn femoil, as dy row bree ec yn ogrey shen foast.
Ta'n Dr Haywood gra dy jean ee shirrey tooilley fys mychione shen as dy jean ee feeraghey ny t'ee dy gheddyn magh rish Radio Vannin as rish Bnr Scott, as t'ee gra dy jean ee reaghey çhaglym dy loayrt rish Bnr Scott mychione ny cooishyn shoh.
Ta Bnr Scott gra dy row ish fer jeh kiare offishearyn y Hirveish Stiurey Traaght-aer ren faagail Runnysvie ayns ny bleeantyn jeianagh, as t'ee gra dy vel Runnysvie ny purt aer as ny s'messey ta'n reirey as y sauçhys j'ee na v'ee er nakin ayns coorse 'sy jeadyn etlagh rish 43 bleeaney.
Ta'n Dr Haywood gra dy vel ee cur wheesh barrant as oddys ee dy vel obbraghyn y phurt aer sauçhey as dy vel y fwirran ayns shen gobbraghey trooid ny doilleeidyn as va enn currit orroo.
Cha row Bnr Scott soiaghey er yn Dr Haywood, as v'ee gra dy row ee toiggal cho doillee as va'n obbyr eck. Dooyrt ee ny s'anmee rish Radio Vannin dy row ee gennaghtyn dy row yn Dr Haywood jannoo e cooidshare dy chur ny freggyrtyn cooie, agh dy by vaghtal eh nagh row ee toiggal y clane stayd v'ayn. T'ee gra dy vel eh doillee son yn Dr Haywood er yn oyr dy vel ee ny lhie er fys vees currit jee, agh dy vel ee credjal foddee dy row ee currit er shaghryn. T'ee gra dy vel eh foee goaill vondeish jeh'n chuirrey dy heet quail yn Dr Haywood dy loayrt mychione ny cooishyn shoh.
---oooOooo---
Ta'n Rheynn Bun-troggalys skeayley-magh y reayn dy hirveishyn echey er-linney ayns eab dy yannoo ny sassey eh as ny s'cooie son immanee dy reirey docamaidyn cochianglt rish carbid as kiedyn. Mastey ny shirveishyn ta geeck son keesh charbid, caghlaa myn-yss persoonagh, goll veih kied shallidagh gys lane chied; as shirrey docamaidyn jeh'n lheid as teishtyn recortyssagh as jyskyn keesh.
Ta ny caghlaaghyn jannoo seose paart jeh claare y reiltys ayns goll harrish gys aghtyn bun-earrooagh, as t'ad ry gheddyn trooid yn entreilys er-linney, services.gov.im.
---oooOooo---
Ta laare choonee lesh couyryn s'noa jeh'n chied rang ayns garaghyn Thie Lheihys Noble er-son sleih ta geddyn lheihys son kanghyr er jeet dy ve foshlit, lesh argid er-e-hon veih daa heshaght ghiastyllagh, Kanghyryn Vannin as Possan Vannin son Pohlldal lesh Kanghyr Keeagh. Ren eabyn liorish yn daa heshaght ghiastyllagh cosney y £2.5 millioon femoil dy hroggal y laare choonee noa.
Ta'n laare choonee cummit dy chur çhymmyltaght kiune vees pohlldal sleih, cha nee ynrican adsyn as ta'n kanghyr jannoo orroo, agh ny lughtyn-thie as sleih elley ta graih oc orroo neesht.
---oooOooo---
Ta Kiarail Vannin er veeraghey dy vel lheelannyn audioaylleeaght keayrtagh er n'ghoaill toshiaght reesht ayns Thie Lheiys Noble veih'n laa t'ayn diu. Va'n shirveish cheayrtagh er ny chastey Mee ny Nollick er coontey imnea mychione rour dy leih ve 'sy lheelann.
Ta'n lheelann goll er ymmydey liorish sleih as ta cullee oc veih'n Shirveish Claynt Ashoonagh son nyn glashtynys, as ta caa daue reesht nish goll stiagh ayn son cooney gyn reaghey quaaltys rolaue. Ta'n shirveish cheayrtagh shoh ry gheddyn dagh fastyr Jelune as fastyr Jecrean (er-lhimmey jeh laghyn seyrey theayagh) eddyr 1.30 as 3.30.
Ta Kiarail Vannin er chur booise da ymmyderyn y hirveish son yn surranse foddey oc choud's va'n varney 'sy çhirveish.
---oooOooo---
Ta cuirrey er sleih dy heet gys seshoonyn keayrtagh as yn dean jeu dy chooney lesh y theay jannoo ad hene aarloo as dy ve sauçhey tra ta taghyrt neu-yerkit ayn. Hig yn chied er ayns Halley Skyll' Andreas y 12 Toshiaght Arree eddyr 3.00pm as 7.00pm. Bee straih dy heshoonyn fo'n ennym, Yn Ellan Vees Aarloo, as ayndaue bee çhaghteryn veih shirveishyn egin as theayagh çheet cooidjagh, as nee adsyn goaill stiagh :
- Meoiryn Shee Ellan Vannin;
- Shirveish ny Carbid Lheihys;
- yn Unnid Plannal son Gyere-cheimyn;
- Coadey Theayagh;
- Yn Shirveish Mooghey as Sauail;
- yn Rheynn Bun-troggalys;
- Slaynt y Theay;
- Ny Arreyderyn Coose; as
- Lught-reill Bun-shirveishyn Vannin.
Nee çhaghteryn rheynn coyrle jeantagh er ny lhisagh fys ve ec dy chooilley lught-thie er as ny lhisagh y ve oc dy ve aarloo son egin. Nee cooishyn goaill stiagh:
- nheeghyn lane-femoil dy reayll sthie son gyere-cheim ny doilleeid er coontey drogh earish;
- aghtyn dy choadey olteynyn y lught-thie as bigginyn;
- yn aght foddee sleih freayll sauçhey y thie oc as nyn nheeghyn persoonagh.
Ta Offishear Plannal son Gyere-cheim, Jane Kelly, gra dy vel dean ny seshoonyn keayrtagh oc dy chooney lesh sleih jannoo aarloo son taghyrtyn neu-yerkit, as dy vel ad geearree sleih dy smooinaghtyn mychione yn aght yinnagh ad copal gyn bree, gyn yn eddyr-lieen, gyn ushtey veih piob vooar, ny choud's ta drogh earish ayn vees jannoo jeeill da troggalyn, as yn aght foddee ny reddyn shoh ve currit shaghey ny'n builley jeu jeant ny s'eddrymey. T'ee gra dy bee cumraagyn veih harrish y reiltys kionefenish ny seshoonyn keayrtagh dy chur coyrle er reayn dy chooishyn as dy chooney lesh co-voodeeyssyn dy ve abyl dy hassoo ny stroshey.
Ta Bnr Kelly gra dy bee paart jeh'n yss ymmydoil son sleih my vees gyere-cheim çheet dy ve ayn, choud's bee paart jeh cooney lesh cooishyn cadjin elley vees taghyrt laa er laa. T'ee gra dy by vie lhieu oltaghey dy chooilley pheiagh 'sy cho-voodeeys dy heet as dy loayrt roo.
Bee couyryn elley as fys stiuree ry gheddyn er linney er-nyn-son nagh vod ve kionefenish, as bee taghyrtyn jeh'n sorçh cheddin goll er cummal ayns buill elley car ny bleeaney, lurg yn chied er yn 12 Toshiaght Arree ayns Skyll' Andreays.
---oooOooo---
Ta Raad Yiarn Lectragh Vannin er chur laue y varriaght er daa vrastyl ayns cohirraghyn bleinoil vees reaghit ec Trammyn Goaldagh Er-linney.
Ta enn er ve currit er traileyr earroo 50, haink stiagh reesht dy yannoo shirveish nurree son yn chied cheayrt neayr's 1978, lurg obbyr dy lhiassaghey eh, myr Tram Eiraght ny Bleeaney. Shoh yn wheigoo cheayrt ta enn er ve currit er tram Raad Yiarn Lectragh Vannin 'sy vrastyl shoh.
As ta enn er ve currit er Feailley Traaght Eiraght Vannin myr Immeeaght ny Bleeaney. Ta Trammyn Goaldagh Er-linney gra dy row shoh y brastyl as va cohirrey s'çhenney ayn, lesh veg agh kiare teiy eddyr yn immeeaght ayns Mannin 'sy chied ynnyd as Immeeaght Çheu ny Marrey va goll er cummal ayns Thie Tashtee Traaght yn Anglia Hiar 'sy nah ynnyd.
