Meeryn ass Traa dy Liooar, Jelune 2ah Toshiaght Arree 2026
Ta'n Shirveishagh son Bun-troggalys noa-phointit – ny yeih dy vel shoh yn trass cheayrt da Tim Crookall v'eh 'syn oik shoh – credjal dy vel yn lught-reill t'ayn nish, lught-reill Alfred Cannan, ec yn ynnd s'annooney echey lurg aa-reaghey Coonceil ny Shirveishee. Ta Mnr Crookall gra nagh vel kuse jeh ny cumraagyn politickagh echey mayrney foast lurg ny caghlaaghyn va jeant, as t'eh gra dy bee traa dy phrowalyssyn veih'n traa t'ayn nish gys jerrey y vee shoh.
Agh ta Mnr Crookall gra, my vees teiy vel barrant 'syn Ard Shirveishagh, dy yeeaghyn mygeayrt, as t'eh cur feyshtyn: quoi nee oo cur stiagh ayn, as quoi nee gobbraghey son y pheiagh shen, as t'eh gra dy beagh shen feer, eer doillee. T'eh gra nagh jinnagh ymmodee sleih çheet stiagh ayns Coonceil ny Shirveishee nish er yn oyr dy vel eh traa yn lught-reill, as dy vel ad gra nagh jinnagh ad geddyn ad stiagh ayns shen er chor erbee, er yn oyr dy vel ad geearree caa dy heet er-ash ec jerrey ny bleeaney. T'eh gra dy vel ad ayns shen dy yannoo job, as myr dooyrt eh roish nish, kiart gys yn laa s'jerree, tra ta ny teiyderyn ceau teiy, dy vel ad ayns shen dy yannoo job, as nagh vel doilleeid erbee echey lesh shen.
---oooOooo---
Va Mnr Crookall rish tammylt Shirveishagh gyn Portfolio ayns lught-reill Alfred Cannan, as va Mnr Cannan gra ec y traa shen dy row Mnr Crookall jeeraghey er claare dy yannoo y reiltys smoo fondagh. Va Mnr Crookall loayrt mychione ardyn va aghtyn dy spaarail towseyn dy argid, roish my ren eh irree ass yn oik echey er coontey, myr v'eh gra ec y traa shen, nagh row eh ayns coardail rish bun-eieyn Plan Ard y Twoaie Vooar as y Heear. Ny yeih ny imneaghyn echey bentyn da shen, t'eh er jeet stiagh ayns lught-reill Mnr Cannan reesht.
Agh nish she Mnr Cannan hene ta loayrt mychione y chlaare son fondid, as t'eh gra dy vel y chlaare lesh £10 millioon dy chummal seose rheynnyn as nagh vel eh mychione caghlaa shirveishyn. Va Mnr Cannan marish Ard Offishear Obbree y Reiltys, Megan Mathias, as yn Ard Sheckter Interm Mark Lewin roish Bing ny Coontyssyn Theayagh dy loayrt mychione y chlaare.
Va'n chlaare currit er bun Mean Fouyir 2024, agh cha daink eh dy ve fo raad derrey Mee Averil nrree. Liorish jerrey Mee Vayrt, ta'n reiltys jerkal rish £2.5 millioon t'er jeet dy ve spaarit trooid y skeim. Haink eh magh dy row £1 millioon punt currit son couyryn bentyn da ynnyd son oardagh bun-earrooagh, vees cur caa son ymmyd jeh far-inçhynaght as jannoo bun-earrooagh oardaghyn elley. T'ad reiltys baih argid neesht ayns skeayley-magh traenal ayns cooishyn bun-earrooagh, agh va feyshtyn currit roish mychione jannoo reddyn bun-earrooagh as y theay.
Ta Mnr Cannan gra dy vel shin goaill toshiaght hannah er fakin leagh veih jannoo reddyn bun-earrooagh ayns aght share, ayns kiedyn son carbid, bentyn da'n entreilys bun-earrooagh shen; dy vel obbyr fo raad bentyn da'n dorrys toshee da'n reiltys, yn ynnyd eggey smoo as claareeyn elley vees cur ablid son jannoo bun-earrooagh. T'eh gra, my vees oo cur ablid son jannoo bun-earrooagh, rere yn sheiltynys, dy vel oo croo tooilley caaghyn son cur olteynyn y wirran gys reddyn elley ny smoo.
---oooOooo---
Ta Oltey yn Chiare as Feed son Rhumsaa, yn Fer-lhee Alex Allinson, ren cur er y hoshiaght Billey Geddyn Baase lesh Cooney myr billey oltey preevaadjagh, greinnaghey reiltys y Reeriaght Unnaneysit dy chur arrym da seyrsnys as reiltys hene yn Ellan bentyn da cur Kied Reeoil da'n villey. Ga dy row y billey coardit ec Tinvaal Mee Vayrt nurree, cha nel kied er ve currit da liorish ny lughtyn-reill ayns Lunnin.
Ta pabyryn naight 'sy Reeriaght Unnaneysit cur tuarastyl mychione ny va ry gheddyn magh trooid aghin rere seyrsnys fysseree, dy vel yn Airaght Cairys er screeu rish reiltys Ellan Vannin mychione y villey 12 cheayrt, as dy vel yn towse shen dy screeunyn mychione slattys yn Ellan feer neu-chadjin. Agh va yeearree 'syn aghin son fys mychione ny v'ayns ny screeunyn er ny ghobbal, gra dy jinnagh shen brishey folliaghtys as dy cummyssagh cur builley jiooldagh er cochianglys reiltys y Reeriaght Unnaneysit rish reiltys Ellan Vannin as rish ny Croghaneyn Crooin elley.
Er coontey stayd yn Ellan myr Croghane Crooin, ta femer er Çhiarn Çhancellor y Reeriaght Unnaneysit – vees David Lammy ec y traa t'ayn – cur moylley dy lhisagh Kied Reeoil ve currit. Dy cadjin ta slattys geddyn Kied Reeoil çheusthie jeh three gys shey meeaghyn, as ta'n Fer-lhee Allinson çheet er y chumrail myr oyr son ve tarmestit. T'eh gra dy vel 12 eysht ve currit mychione billey bunnys gyn cosoyley roish nish, as dy nee feer neu-chadjin ta'n sorçh shoh dy chumrail lesh red ennagh t'er n'gholl trooid Tinvaal. T'eh gra dy vel eh smooinaghtyn er loayrt rish yn Airaght Cairys dy jeeragh bentyn da feyshtyn erbee elley t'oc vees cumrail er Kied Reeoil ve currit.
Rere ronnaghyn y Billey Geddyn Baase lesh Cooney 2023, ta fir aasit reihalagh my vees ad erskyn 18 bleeaney dy eash as ta prognosis nagh vel agh 12 vee ny ny sloo er-mayrn oc dy vioys. Veagh feme orroo er baghey ayns Ellan Vannin rish queig bleeaney ec y chooid sloo roish reih dy gheddyn baase lesh cooney.
Ta'n naight bentyn da'n villey shoh çheet choud's ta'n çhiarn vees stiurey slattys 'sy Reeriaght Unnaneysit bentyn da geddyn baase lesh cooney trooid Shamyr ny Çhiarnyn, yn eear Screeudeyr son Cairys, yn Çhiarn Falconer, soilshaghey magh yn oyr dy vel eh ayns gaue jeh ve gyn traa dy liooar dy ve jeant. T'eh gra dy row eh ceau shiaght laghyn ayns bing, shen dy ghra mysh daeed oor ayns bing, vees goll er resooney magh, linney er linney, as nagh vel ny Çhiarnyn foast cur kione er studeyrys jeh Ronney Nane, as dy vel 60 ronney 'sy villey.
Ta'n Çhiarn Falconer cur gys lieh ocsyn ta noi'n clattys dy vel ad cur roish thousane dy lhiassaghyn son veg agh dy yannoo shickyr nagh vel traa dy liooar dy gholl trooid y villey. Agh er çheu elley y skeeal, t'ad gra dy vel ad jannoo scrutaght kiart jeh cooish feer arganeagh ayns Sostyn as y Vretin. Ta shiartanse dy leih baggyrt dy jean ad ymmyd jeh Slattys yn Ard Whaiyl dy chosney shaghey Shamyr ny Çhiarnyn.
Agh ny yeih, ga dy row eh arganeagh, ren Tinvaal coardail rish billey oltey preevaadjagh yn Er-lhee Allison, agh nish chanel reiltys y Reeriaght Unnaneysit cur geill da aigney Tinvaal.
---oooOooo---
Ta'n eear Hirveishagh son Bun-troggalys, yn Dr Michelle Haywood, gra nagh vel eh keeayllagh dy vel pooar ec lughtyn-reill ynnydoil dy ghobbal dy chur stiagh ayn soilshagheyn straiddey. T'ee gra nagh row y Rheynn Bun-troggalys abyl dy chur stiagh ayn crossagyn faggys da scoillyn er yn oyr nagh row lughtyn-reill ynnydoil arryltagh dy eeck son soilshaghyn straiddey.
Vaargane eddyr yn Dr Haywood as lughtyn-reill ynnydoil 'sy traa eck myr Shirveishagh son Bun-troggalys mychione ronney ayns billey gurneil ynnydagh yinnagh cur pooar da'n rheynn dy chur currym noa erbee er lughtyn-reill ynnydoil.
Ta'n Dr Haywood gra oddys kuse dy ghoolaneyn çheet veih y chochianglys eddyr y reiltys as lughtyn-reill ynnydoil. T'ee gra nagh vel ad er chur stiagh ayn crossagyn dy gheddyn paitçhyn gys ny scoillyn dy sauçhey er yn oyr nagh vel y lught-reill ynnydoil yn lught-reill son soilshaghyn straiddey, as dy vel ad er nobbal dy eeck son daa hoilshey straiddey noa, as nagh vod ad cur crossag stiagh ayn er ard dorraghey jeh raad er yn oyr dy beagh eh dy bunnidagh neu-sauçhey. T'ee gra myr shoh nagh vel paitçhyn geddyn crossag gys y scoill er yn oyr nagh jean y lught-reill ynnydoil cur stiagh ayn soilshey straiddey. T'ee gra nagh vel keeayll ayns shen, as dy vel eh cho neu-chiart dy vel yn ablid oc dy yannoo shen.
Bentyn da ynnydyn jeelym , lurg boirey er y twoaie vooar as feme er yn Rheynn Bun-troggalys çheet stiagh as stiurey eh tra ren Barrantee Skyll' Vreeshey tayrn magh ass reaghys, ta'n Dr Haywood gra dy vel feme er yn Rheynn çheet stiagh 'sy chooish as dy insh da lughtyn-reill ynnydoil dy vel feme orroo reaghey ynnydyn jeelym, as dy vel feme er ve jeh'n stundayrt shoh. T'ee gra dy vel ee er n'gholl mygeayrt lesh shilley er ooilley ny ynnydyn jeelym er y gherrid, as dy vel doilleeidyn ayn harrish 'sy heear, as fys mie orroo nish roish y theay, dy row doilleeidyn er ve ayns shen rish tammylt; dy vel fys eck dy vel cummaltee 'sy jiass er ve dy jarroo feer neu-vaynrey dy vel yn ynnyd son aa-ymmyd agh boayrd çheumooie, as dy vel eh eisht goll roish gys shapp ghiastyllagh; as dy vel yn ynnyd er y twoaie, dy vel ee credjal ec y traa t'ayn dy vel y bwaane son aa-ymmyd lane dy orçh veih cooid lectragh, nagh row currit-ree dy kiart.
Ta'n Dr Haywood gra, myr shoh, dy vel shin goaill toshiaght er fakin shirveishyn roosyn ta cummaltee jerkal, tuittym veih my cheilley, as dy vel ee credjal dy beagh yn chied ymmyd jeh Ronney 5, my vees eh goll trooid, dy bee shen dy vel yn Rheynn Bun-troggalys reaghey keim ennagh dy chiarail as dy stundayrt, as dy vel eh gra rish lughtyn-reill ynnydoil dy vel shoh ny vees feme erriu cur, as mannagh vel shiu cur eh, dy jean mayd çheet stiagh ayn as cur eh, er yn oyr dy vel ny cummaltee oc jerkal rish ny shirveishyn shoh – as t'ee gra dy vel shin ooilley dy feer jerkal rish ny shirveishyn shen. T'ee gra dy vel shiartanse dy reddyn ta lughtyn-reill ynnydoil jannoo er yn oyr dy row ad jeant oc rish bleeantyn.
Ta'n Dr Haywood cur sampleyryn jeh reddyn ta lughtyn-reill ynnydoil jannoo er yn oyr dy row ad jeant oc rish bleeantyn, as t'ee çheet er cummal seose lioarlannyn as loghanyn snaue as reddyn jeh'n lheid shen, as nagh vel agh feer veg dy churrym slattyssagh orroo dy yannoo eh. T'ee gra, tra ta buird ayn as eie oc nagh jean ad agh shooyl ersooyl veih shirveishyn, shen dy jeeragh myr vees ry yannoo oc, as dy vel cummaltee rheynnyn reihyssagh Olteynyn yn Chiare as Feed çhyndaa huc as gra nagh vel shoh kiart, nagh vel eh ny t'ad dy yeearree, nagh vel y lught-reill ynnydoil cur yn shirveish t'ad dy yeearree, as nagh vel, gyn y ronney shoh, nagh vel ec y reiltys agh feer veg dy phooar.
Bentyn da'n laare aa-ymmyd 'sy jiass, dy vel nheeghyn currit ersooyl gys shapp ghiastyllagh, as choud's dy vel vondeish ry gheddyn ass shen, lesh argid ry gheddyn veih creck cooid, dy vel jannoo ny s'keylley yn aght va'n laare aa-ymmyd gobbraghey roish nish. T'ee gra dy jinnagh sleih goll stiagh 'sy çhenn laare aa-ymmyd heese ayns shen, as dy jinnagh ad feddyn stoyl v'ayns feme jeh aa-yesheenaghey, ny dy jinnagh ad feddyn corlaig garey, ny dy jinnagh ad feddyn cullee plumeyrys, ny shenn puitt luss, as nagh bee ny reddyn shen ry akin ayns shappyn giastyllagh, as myr shoh ny vees goll er jannoo nish, dy vel tooilley nheeghyn as lhisagh as oddys aa-ymmyd ve jeant jeu, ayns ynnyd jeh shen, jus goll stiagh 'sy towse dy orçh, as dy vel shen neu-chiart ayns aght moraltaght as bentyn da'n çhymmyltaght, as nagh vel shen v'eh yn ynnyd ta shin ayn. T'ee gra dy vel feme ain er greinnaghey aa-ymmyd ny smoo as towse smoo dy aa-choorsal.
Er-lesh yn Dr Haywood dy vel shen sampleyr sloo jeh y keimyn, ocsyn ta shin reaghey ny stundayrtyn shen son shirveishyn ta shin jerkal rish, as dy vel ish treishteil, tra ta'n strateish er orçh çheet dy ve clouit, dy vel lughtyn-reill ynnydoil smooinaghtyn dy vel ad mie dy liooar, as dy jean paart jeh shen leeideil gys yrjaghey ayns stundayrtyn, dy jean eh leeideil cur eab er seiy ad hene gys ny deanyn shen dy vishaghey y towse dy aa-ymmyd as dy vishaghey y towse dy aa-choorsal. T'ee gra, yn aght t'eh taghyrt ayns rieughid, nagh vel eh cur saraghyn 'sy strateish er orçh er chor erbee, dy vel eh son lughtyn-reill ynnydoil dy gheddyn magh ny vees freggyrtagh, er yn oyr dy vel barney feer vooar eddyr lughtyn-reill ynnydoil er y çheer as lughtyn-reill ynnydoil ayns ny baljyn.
Ta'n Dr Haywood gra dy vel fys eck, veih'n traa eck ayns Barrantee Purt le Moirrey, aa-choorsal ec çheu y chribban 'sy traid vooar, nagh ren shen ad cur stoo ry lhiattee veih bancyn cur-lesh y Rheynn Bun-troggalys, nagh ren eh ny sloo y towse dy orçh v'ad cur gys yn Seyraad Bree veih Orçh, as dy ren eh croo towse elley dy argid faill v'ad geeck son çhymsaghey stooghyn yinnagh sleih aa-choorsal ansherbee, dy row ad agh cur ad er sole y dorrysh oc, shaghey ymmyrkey ad harrish gys ny bancyn cur-lesh, as myr shoh dy row ad cur ry lhiattee orçh, as myr shoh dy bee ny aghtyn feayslee da ny reddyn shen ry gheddyn dy ynnydagh, as shen yn oyr nagh vel eh anneydagh, agh foddee dy bee ad anneydagh mychione ny deanyn son jannoo ny sloo yn towse vees goll stiagh 'sy Teyraad Bree veih Orçh, bishaghey yn towse vees goll stiagh ayns aa-ymmydey as aa-choorsal, er yn oyr dy vel shen yn red kiart dy yannoo.
---oooOooo---
Jemayrt yn 27 Jerrey Geuree, hug yn Chiare as Feed kione er resooney magh billey dy scryssey magh kied yn aspick dy cheau teiy ayns Tinvaal.
'Sy vlein 2023, hug Oltey yn Chiare as Feed roish billey myr oltey preevaadjagh, Billey Reiltys Ellan Vannin, va shirrey dy chur kione er yn aspick ceau teiy ayns Tinvaal, as lurg da olteynyn yn Chiare as Feed coardail rish, ren y Coonceil Slattyssagh cur er bun Bing Reiht dy yeeaghyn er buillaghyn cummyssagh y reaghys. Va tuarastyl jeh ny va'n Ving feddyn magh, agh ga nagh row, jeh yioin, moyllaghyn jannoo seose ayrn jeh'n tuarastyl, va'n tuarastyl soilshaghey magh kuse dy eiyrtyssyn cummyssagh.
Lurg shen, haink y billey roish yn Chiare as Feed reesht, choud's va olteynyn sur-smooinaghtyn er ronnaghyn er-lheh jeh. Agh dooyrt Oltey yn Chiare as Feed son Connaghyn, Rob Callister, nagh row y tuarastyl liorish Bing Reiht y Choonceil Slattyssagh rieau er ny ghoaill dy formoil ec yn Chiare as Feed, as v'eh gra dy lhisagh shen ve'n aght.
Ta Mnr Callister gra, ga dy row Bing Reiht y Choonceil Slattyssagh currit er bun Mean Souree 2024, nagh ren ad cur roish moyllaghyn son sur-smooinaghtyn orroo liorish yn Chiare as Feed, agh dy ren ad çheet er imneaghyn tromey bentyn da ny eiyrtyssyn cummyssagh shenndeeagh, reiltyssagh, jeantagh, jeh goaill ersooyl teiy yn aspick ec y traa shoh, er-lheh bentyn da enn reiltyssagh yn Ellan as yn coayl cummyssagh jeh'n aspickys jeh Sodor as Man.
V'eh jeeaghyn dy row caghlaa beg ayns aigney shiartanse dy olteynyn, fakin ny va currit roish 'sy tuarastyl. Va Oltey yn Chiare as Feed son Doolish Veanagh, Ann Corlett, v'ayns foayr jeh geddyn rey rish teiy yn aspick, gra dy row kied dy cheau teiy ayns ard whaiyl cochianglt dy jeeragh rish yn deynlaght, as dy lhisagh ynnyd ve ec yn aspick, agh cha nee teiy. T'ee gra dy vel y paart ayns Tinvaal shen jeh combaase moraltaght, as dy vel eh foee ve lane oney, nagh vod ee agh ennaghtyn dy vel ayns aght ennagh dy vel yn teiy eck goll er cumrail: gyn teiy ec yn aspick, gyn aspickys, as dy vel shen cur ee ayns ynnyd gyn couyr er dagh çheu.
Agh ren Mnr Hooper, hug roish y billey hoshiaght, loayrt noi paart jeh'n imnea mastey ny cumraagyn echey. T'eh briaght mychione yn aght er chor erbee, yinnagh ad caghlaa da'n aspickys, as dy vel ad çheet er red ennagh enmyssit Saaseyn Bochillagh as Mishoon yn Aspickyssyn 2007, as dy vel shen ny saaseyn ta'n agglish jannoo ymmyd jeh dy chooilleeney ny aa-reaghyssyn sthie eck, dy vel shen er ny lhie er ayns ny laghyn t'er n'gholl shaghey, tra t'ad er chooilleeney aa-reaghyssyn gollrish shen haink Mnr Thomas er, as fer va imraait 'sy tuarastyl hene. T'eh gra dy vel yn red feer anaasagh mychione yn Saase shoh, y Saase vees lhiggey da'n agglish cooilleeney reddyn er-e-hon hene, ayns ronney 66 jeh'n Saase, vees gra dy jean yn Saase sheeyney magh gys ooilley ny fo-rheynn jeh Canterbury as York er-lhimmey jeh ny Hellanyn Vooir Eeaght as Ellan Vannin.
Ta Mnr Hooper gra dy vod y Saase ve sheeynit magh gys Ellan Vannin liorish slattys Tinvaal ny fo-clattys jeant rere slattys Tinvaal vees reaghey myr shoh. Myr shoh, dy heeyney magh y pooar shen dy yannoo ny caghlaaghyn shen gys Ellan Vannin, dy vel eh er Tinvaal coardail rish shen, dy vel eh er Tinvaal soiaghey jeh dy vel eh booiagh dy vel oo jannoo caghlaaghyn da'n aspickys ayd, as dy vel kied ayd cur bree da'n saase ayd. T'eh gra dy vod yn agglish jannoo aa-scrutaght sthie as reaghey ayns rieughig dy by vie lesh geddyn rey rish yn Aspickys Sodor as Man, as dy by vie lhieu cur cooidjagh eh, dy vel shen dy slane 'sy phooar oc, agh shen nagh vel 'sy phooar oc, shen dy yannoo slattys Tinvaal, myr shoh, er-lesh, mannagh vel sleih geearree coayl yn aspickys – as nagh vel eshyn – dy vel yn aght feaylee neu-chramp t'ayn, shen gyn ceau teiy er-e-hon.
Lurg resooney magh y chooish rish bunnys daa oor, ren olteynyn ceau teiy ayns foayr jeh goaill y tuarastyl, lesh lhiassaghey beg veih Oltey yn Chiare as Feed son Doolish Veanagh, Chris Thomas dy chur stiagh ayn neesht dy vel yn Chiare as Feed ayns foayr dy mooar rish yn Aspickys Sodor as Man tannaghtyn ayn. Roish nish ta'n Ard Aspick York er n'ghra dy jinnagh goaill ersooyl teiy yn aspick ayns Tinvaal cur ayns gaue oyr son yn aspickys tannaghtyn ayn.
Agh cha row shen jerrey y chooish, er yn oyr dy ren Mnr Callister shirrey er olteynyn dy chur shaghey sur-smooinaghtyn er ronnaghyn Billey Reiltys Ellan Vannin 2023, agh lurg da argane huggey as veih, ren yn Chiare as Feed reaghey gyn ceau stiagh y billey 'syn aiyr liauyr, as ren ad coardail rish goll er lesh sur-smooinaghtyn er ny ronnaghyn.
Yn un chooish va orroo reaghey, cuin dy chur bree da'n clattys, as v'eh coardit dy jinnagh eh goaill toshiaght edyr yn laa lurg da'n Aspick Sodor as Man, yn Feer Arrymagh Patricia Hillas, irree ass yn oik shen, ny'n wheigoo laa bleeaney jeh Kied Reeoil ve currit da, cre erbee vees taghyrt hoshiaght.
Myr shoh ta'n chooish er jeet gys y nah cheim, as shen son Olteynyn yn Chiare as Feed dy chur nyn enmyn da roish my vees eh geddyn Kied Reeoil as ve fogrit magh roish y theay Laa Tinvaal.
Agh neayr's shen ta Mnr Callister er cur post ayns ny meanyn sheshoil gra dy bee shoh yn chied cheayrt nagh jean eh cur yn ennym echey da slattys t'er ve jeant, as t'eh greinnaghey cumraagyn politickagh ta noi'n villey dy ghobbal dy yannoo shen neesht.
Myr dooyrt Mnr Callister ayns çhaglym yn Chiare as Feed, shen ta imnea smoo echey er, shen yn nhee foddee nagh jean nah aspick Ellan Vannin baghey ayns shoh, foddee dy jean ad goll huggey as veih son cooishyn Tinvaal, as er-lesh dy bee imnea dowin ec pobble Ellan Vannin mychione shen, er yn oyr dy vel yn aspick er ve çheusthie jeh'n cho-voodeeys ain neayr's 1614, as eer ny sodjey na shen.
Ta kied ec oltey erbee freayll veih cur yn ennym echey fo clattys erbee. Agh shegin da quorum dy olteynyn Tinvaal cur nyn enmyn fo. Ayns yn Chiare as Feed she 13 ta'n quorum as 'sy Choonceil Slattyssagh ta queig olteynyn jannoo seose quorum.
Jemayrt shoh chaie, ren11 oltey yn Chiare as Feed ceau teiy dy chur shaghey sur-smooinaghtyn er ronnaghyn y clattys, agh va 13 olteynyn noi shen, as myr shoh, t'eh jeeaghyn ec y traa t'ayn dy vel quorum yn Chiare as Feed ayns foayr jeh'n clattys. Shn dy ghra, my vees olteynyn geiyrt er ny va jeant oc Jemayrt shoh chaie, laa ny vairagh bee coardail currit da'n villey.
Dy cadjin cha nel olteynyn cur nyn enmyn fo clattys derrey ta fys er ve currit da'n Chleragh Tinvaal dy vel kied er ve currit da'n Lhiass-Chiannoort dy chur Kied Reeoil ass-lieh y Ree, as shen dy ghra dy mennick dy vel barney jeh kuse dy veeaghyn eddyr ny keimyn jerrinagh ayns banglaneyn Tinvaal as y keim shen jeh cur nyn enmyn fo'n clattys. Agh er yn oyr dy vel shin ayns blein as bee reihys mooar cadjin Mean Fouyir, dy bee enmyn currit da'n villey ec yn soie s'jerree jeh Tinvaal roish my vees jerrey currit er Tinvaal.
Nish ta Oltey yn Chiare as Feed son Carbory, Balleychashtal as Malew, Tim Glover, feeraghey nagh jean eshyn cur yn ennym echey fo'n villey. Ayns fogrey clouit ayns ny meanyn sheshoil, ta Mnr Glover gra dy row eh ayns foayr jeh'n vun-eie jeh cur-rish imneaghyn mychione teiy ve ec olteynyn Tinvaal nagh row reiht, agh nagh row eh ayns foayr jeh'n villey er coontey ny t'eh çheet er myr eiyrtyssyn cummyssagh neu-chiarit jeh coayl Aspickys Sodor as Man.
T'eh gra dy vel yn aspickys jannoo seose ayrn beg er-lheh jeh enney Ellan Vannin, as t'eh gra dy vel yn teiy bentyn da'n villey jeeaghyn da dy yannoo tosheeaght jeh eie-oaylleeaght erskyn foays share yn Ellan.
Ta Mnr Glover gra neesht dy oddys yn Chiare as Feed 'sy traa ry heet shirrey dy gholl er-ash my vees tromlagh dy olteynyn jeh'n aigney shen reiht, as t'eh gra dy vel y chooish er jeet dy ve red ennagh son teiyderyn dy smooinaghtyn er 'sy reihys mooar cadjin.
Ta bing Tinvaal jeeaghyn er polaseeyn y reiltys 'syn ard shoh, vel ad cooie da'n oyr oc, as va olteynyn clashtyn feanish son y chied cheayrt.
---oooOooo---
Ta fer toshee banglane Manninagh y heshaght cheirdey Unite, Debbie Halsall, credjal nagh vel veg jarrooagh er jeet veih cur bree da linney neu-loghtynid, ta ny shirveish çhellvane son sleih dy hayrn geill da reddyn neu-chiart veih çheusthie. Va dean y linney gyn feme er sleih cur nyn ennym, dy vod failleydee cur fys mychione reddyn mooarey aggair ayns shirveishyn theayagh yn Ellan ayns aght folliaghtagh er ny lhunney 2022, lurg jerrey y ving ren clashtyn cooish yn Er-lhee Rosalind Ranson.
Ta Bnr Halsall gra nagh vel sleih cur barrant 'sy choarys er yn oyr dy vel eh goll er obbraghey liorish y reiltys hene. T'ee gra, vel olteynyn y heshaght cheirdey er n'gholl via y linneyneu-loghtynid, as t'ee gra dy vel ad; as vel jantys erbee er jeet veih, t'ee gra nagh vel, as t'ee briaght, cre t'er haghyrt neayr's va bree currit da'n linney neu-loghtynid t'er jeet stiagh myr red jarrooagh, er yn oyr nagh vel fys eck er veg.
Va imnea mychione coardail noi anchoodaghey, as shiartanse dy obbreeyn ginsh da'n ving nagh row ad lowit dy heet er imneaghyn mychione reddyn va dy cummyssagh jeant dy neu-chiart, er yn oyr dy row ad er chur nyn enmyn gys Coardail Noi Anchoodaghey.
Agh ta turneyr vees gobbraghey da Shamyryns y Turneyr Theayagh, Philip Farrar, gra dy vel ronney mychione freayll reddyn folliaghtagh 'sy cordail cadjin, as dy vel y coardail folliaghtagh eddyr ny parteayssyn, agh nagh vel shen gra nagh vod sleih anchoodaghey reddyn erbee jeant aggair. T'eh gra dy vel yn aght cadjin t'eh scruit sheese, son cur shaghey ourys erbee, nagh vel veg 'sy choardail shen dy chumrail yn ablid ec peiagh ennagh dy anchoodaghey. T'eh gra dy vel ronney 57 jannoo saase erbee, vees cur lhiettrimmys er peiagh erbee cur roish lheid ny reddyn er, gyn bree.
---oooOooo---
Ta Colught Paggad Bree Ellan Vannin gra nagh vod eh ve currit shaghey dy bee'n saagh vees çheet stiagh ayns ynnyd jeh Manannan ny s'melley, agh dy bee tosheeaght er cochianglys car ny bleeaney rish Leyrphoyl.
Ta'n colught gra dy vel aigney foshlit echey bentyn da cummey yn saagh noa, as dy vel eh fo raad jannoo creear choud's t'eh jeeaghyn dy gheddyn saagh noa ayns ynnyd jeh Manannan liorish 20230. Ta'n Coardailys er Shirveishyn Marrey – vees jannoo seose conaant eddyr y cholught as yn reiltys vees reaghey ooilley ny shirveishyn femoil – gra dy lhisagh y colught jannoo shickyr jeh saagh noa mleeaney.
Va'n chreear lhunnit Jecrean shoh chaie, as haink stiagh bunnys thousane freggyrt çheusthie agh oor ny ghaa. Ta'n colught gra dy vel eh ronsaghey reihyn son saagh jeh'n nah heeloghe, as ablid echey dy chur shirveish hickyr, varrantagh, ry ordrail, as jeeraghey er-lheh er cochianglys rish Leyrphoyl. Ta'n colught gra dy vel feme er plannal son y traa ry heet ve corrym rish obbraghey, souyrid, ve biallagh rish reillyn, as ve ry chummal seose.
Ta'n Stiureyder Reiree, Brian Thomson, gra dy vel Manannan agh jeh'n eash, dy vel ee çheet dy ve ny shinney, dy vel doilleeidyn jeshaghteragh er ve oc ree, as nagh vel lhuing tannaghtyn ayn dy bragh. Er-lesh dy vel eieyn er-lheh ec dy chooilley pheiagh er ny by vie lhieu, as dy vel slane oyr y cho-choyrle shoh dy gheddyn eieyn sleih, as dy bee shen currit stiagh 'sy phot, as dy bee myn-vrishey jeant jeu, as eisht dy bee coardail jeant boayl vees shen ry yannoo, agh cur da'n chooid smoo jeh'n theay ny t'ad dy yeearree.
Ta Mnr Thomson gra, fer jeh ny cooishyn smoo vees çheet magh trooid skeealyn ass coloayrtyssyn rish sleih harrish yn Ellan, shen cochianglys rish Leyphoyl car ny bleeaney, as dy beagh shen feer, eer doillee lesh catamaran jeh ard vieauid, as dy vel shen yn oyr dy vel faaue jeh sorçh ennagh jeh shen 'syn ogrey da ny meanyn as ayns fograghyn t'er ve jeant oc roish nish, agh dy vel ad jannoo eh lesh aigney foshlit, as nagh vel reaghyssyn er ve jeant ec y traa t'ayn, as dy jean ad jeeaghyn er ooilley yn yss shen roish my vees reaghyssyn erbee jeant.
