On Air Manx Radio Gold The Greatest Hits on Earth Through the Night | 1:00am - 5:00am

Traa dy Liooar Jelune 20oo Mee Averil 2026

Meeryn ass Traa dy Liooar, Jelune 20oo Mee Averil 2026

Va teiy currit da immanee barroose ta nyn olteynyn jeh'n çheshaght cheirdey Unite Jecrean, yn 15 Mee Averil,  mychione çheb noa er faill as conaantyn, as yn sheshaght cheirdey coyrlaghey daue dy hoiaghey jeh. Shoh lurg queig boutyn dy stholkey veih Jeheiney gys Jelune Toshiaght Arree as Mee Vayrt, as feme er Bus Vannin jannoo ymmyd jeh claare hraa huittymagh lesh earroo sloo dy hirveishyn.

Va imnea, lesh veg agh mysh mee er-mayrn roish imbagh ny ratçhyn TT, dy beagh tooilley stholkyn jannoo er ablid Bus Vannin dy reaghey shirveishyn ayns traa tarroogh. Agh ren ny immanee coardail rish soiaghey jeh'n çheb, as dy vel coardail er ve reaghit nish, as ta fir oik gra dy vel eh jannoo shickyr jeh faill share er son immanee as dy vel eh cur sheese undin son fondid 'sy traa ry heet.

Ta'n sheshaght cheirdey Unite as yn Rheynn Bun-troggalys cur booise da'n theay son yn oddey-hurranse oc, as goaill-oo dy row builley er y theay ass yn argane. Ta Offishear yn Ard ass-lieh Unite, Debbie Halsall, er chlou fogrey, as aynsyn t'ee gra dy vel yn eiyrtys jeh shoh soilshaghey magh cre cho niartal va ennaghtyn olteynyn y heshaght cheirdey, as dy vel eh livrey stayd share bentyn da faill. T'ee gra, choud's son shiartanse dy leih dy vel shoh traa sharroo as millish, dy nee scanshoil eh dy vel shoh nish cur undin fondagh son y traa ry heet. 

Ayns fogrey veih'n Shirveishagh son Bun-troggalys, as Oltey yn Chiare as Feed son Glionfaba as Purt ny Hinshey, Tim Crookall, t'eh gra dy vel eh goltaghey yn aght feayslee er yn argane shoh as yn aght t'eh cummal seose jannoo red ayns aght noa-emshiragh. T'eh gra dy vod Bus Vannin troggal er shoh dy livrey caghlaa strateishagh nee jannoo shickyr shirveish barroose yn Ellan son bleeantyn ry heet. 

Ren yn Shirveishagh Tashtee, Chris Thomas, goltaghey y naight neesht. T'eh gra dy row dy chooilley pheiagh va stholkey ayns drogh ynnyd, dy row y clane theay ayns drogh ynnyd er yn oyr nagh row er yn oyr dy vel shirveish barroose mie ain, as dy row eh lane femoil son ny çheughyn dy heet cooidjagh, dy row aght feayslee oc, as nish dy vod mayd aa-hroggal creeaght as aa-hroggal y hirveish. T'eh gra, nish, ayns traa dy chreoighys bree, dy beagh shiartanse dy leih strepey dy mooar dy eeck y towse elley dy lhieeney ny gleashtanyn preevaadjagh oc hene, as nagh beagh eh yindyssagh my vees sleih jeeaghyn gys ny barrooseyn shen as gra red ennagh gennal rish yn immanagh barroose as rish olteynyn y wirran vees cochiagnt rish as lhig dooin cooinaghtyn er dy vel shirveish feer vie ain, as lhig dooin jannoo ymmyd jeu reesht as lhig dooin çheet cooidjagh lurg yn stholk.

Bentyn da'n eiyrtys er y Tashtey, ta Mnr Thomas gra, er-lesh dy vel dy chooilley pheaigh er loayrt feer resoonagh as nagh eshyn agh ayns shen 'sy chooylrey as nagh row eh cochianglt rish dy jeeragh, agh nagh vel eh geearree agh moylley y reaghys as dy row eh cur cree feiy magh, as dy vel ee feer wooiagh dy vel fir oik as ny immanee neesht er ve cho resoonagh dy vel eh er jeet lhieu çheet gys coardail, as dy jean ad reaghey shen ayns aght argidoil.

---oooOooo---

Nee Ellan Vannin as Nerin Hwoaie freayll rish loayrt mychione cooishyn er y gherrid bentyn da'n eeasteyrys ayns mooir reillt Vannin. Ta'n Airey son Eirinys da Lught-reill Nerin Hwoaie, Andrew Muir, er ve 'syn Ellan dy loayrt mychione doilleeidyn t'er jeet dy ve ayn bentyn da sleih nagh vel nyn ashoonee as nagh vel kied oc dy obbraghey 'sy Reeriaght Unnaneysit ny ayns ny Croghaneyn Crooin, vees gobbraghey er boayrd baatyn eeastee.

Ta Mnr Muir cur coontey jeh ny coloayrtyssyn myr sampleyr jeh loayrtys jeantagh jarrooagh. T'eh gra neesht dy vel eh credjal dy vel raad gys aght feayslee çheet dy ve ry akin. Ta Mnr Muir gra dy by vie lesh cur booise er-lheh da Chris Thomas, yn Shirveishagh Tashtee, as neesht Clare Barber, yn Shirveishagh son Çhymmyltaght, Bee as Eirinys, son y çhaglym y laa shen, as dy row eh feer jeantagh as dy row booisal dy jarroo son y traa hug ad dasyn as da ny fir oik echey. 

Ta Mnr Muir gra dy vel ymmodee doolaneyn jeh'n sorçh cheddin fo Ellan Vannin as Nerin Hwoaie bentyn da'n eeastyrys as da'n çhymmyltaght, myr shoh dy row eh mie dy ve abyl dy rheynn y cheeayll chionnit rheynnit as y ronsaght t'er ve goit ayns laue, agh neesht dy ronsaghey y doilleeid t'ad er jeet er er y gherrid bentyn da entreilys da mooir reillt Vannin as femeyn son visaghyn, as dy nee mie eh dy gheddyn baght er y doilleeid shen, as dy vel ad er choardail rish freayll rish loayrt bentyn da aghtyn feayslee cummyssagh erbee.

Er-lesh Mnr Muir dy vel raad gys aght feayslee bentyn da shoh, as ny t'ad dy yeearree jannoo, shen dy reayll rish loayrt mychione shoh, agh neesht dy loayrt rish y jeadys yeeastee ayns Nerin Hwoaie, lurg yn çhaglym shoh, as dy vel ad geearree neesht rheynn foddey ny smoo fys as toiggalys er cooish y chagliagh bentyn da'n eeasteyrys, dy vel doolaneyn cadjin dy feer, dy vel obbyr mie goll er jannoo liorish Ellan Vannin, as neesht lioroosyn hene, myr shoh dy vel ad er choardail rish aa-ghooblaghey ny eabyn oc bentyn da obbraghey ny çhionney cooidjagh neesht,  myr shoh dy row coloayrtys jarrooagh v'ayn, as dy jean ad freayll rish obbraghey cooidjagh er ny cooishyn shoh.

Ta Mnr Thomas gra dy row y çhaglym jeantagh, bishee, as dy row y cooish smoo ren ad cooilleeney, er-lesh, dy vel toiggalys share nish er yn stayd ain, as dy ren ad ynsaghey mooarane mychione caaghyn elley son jeadys vees feer scanshoil, ta'n jeadys eeastagh. 

Ta Mnr Thomas gra dy vel y fwirran eeastagh dy kinjagh loayrt ry cheilley, as dy vel roaganyn yindyssagh ain ayns shoh, dy vel praynyn ain ta foddey ny smoo nish er coontey kuse jeh ny saaseyn çhymmyltaghtagh, as dy vel caaghyn yindyssagh ain ayns Ellan Vannin, as dy vel feallee ass Nerin Hwoaie rieau er ve eeasteyryn scanshoil ayns shoh. T'eh gra nagh vel caghlaaghyn er ve jeant da'n stayd bentyn da arraghey stiagh ayn, nagh vel eh agh kiart nish dy vel baghtalys mychione y stayd ec y traa t'ayn  as ny vees caghlaa ayns ny shey meeaghyn shoh çheet, as dy vel eh treishteil dy vel ad er chur enn er raad er oai, as dy vel yn Airey Muir er n'gholl back dy loayrt rish y cherroo echey mychione y choloayrtys goll er.

Ta Mnr Thomas gra dy vel eh cur slane moylley da ny fir oik ayns shoh  ayns Ellan Vannin er yn oyr dy ren Mnr Muir screeu rish, dy dug eh freggyrt liorish gra dy row failt ersyn, dy ren ad ceau kuse dy veeaghyn dy yannoo aarloo son y çhaglym, as dy dug shen caa da ny fir oik ayns yn daa rheynn dy hoiggal dy feer ny cooishyn veih'n çheu ocsyn as eisht dy chur eab er cooney lhieu dy eaysley ny crontyn oc hene, myr shoh dy row shen feer vie dy akin, obbraghey ry cheilley, as ve bishee, jeantagh neesht mychione yn aght fod mayd cosney gys ynnyd share.

---oooOooo---

Ta'n chooish shoh bentyn da'n eeasteyrys cochianglt rish sleih ta nyn ashoonee jeh çheeraghyn çheumooie jeh'n Ard Cadjin son Troailt as ta visa jeh sorçh ennagh oc, agh nagh vel y visa shen cur kied daue dy obbraghey ayns y Reeriaght Unnaneysit ny ayns ny Croghaneyn Crooin. 

Ec y traa cheddin ta doilleeid er ve ec kuse dy hroailtee ass Mannin er yn oyr dy vel foast feme oc er docamaidyn lesh cowraghyn stampit lesh doo fliugh ayndaue, ec traa ta çheeraghyn, goaill stiagh y Reeriaght Unnaneysit, er lhiassaghey coarys lectranagh, lesh visaghyn troailt lectranagh ayns ymmyd, as myr shoh ta ourys mychione ny docamaidyn ec ny troailtee shoh ass Mannin, t'er hurranse veih goll er cumrail ec caglieeyn. 

Ta claare vun-earrooagh goll er lhiassaghey ayns parteays rish Oik Sthie y Reeriaght Unnaneysit as Ellanyn  Vooir Eeaght. Ta Mnr Thomas gra dy vel reiltys Vannin, chammah's ny lughtyn-reill ayns Jersey as Guernsey, gobbraghey cooidjagh dy chur preays er y Reeriaght Unnaneysit. T'eh gra dy nee'n Reeriaght Unnaneysit eh reesht as entreilys echey da ny çheeraghyn har mooir, as dy nee'n Reeriaght Unnaneysit eh as cochianglys echey rish ny lhuingyssyn aer as ny colughtyn marrey, myr shoh dy vel ad greinnaghey ad dy yannoo wheesh as oddys ad dy yannoo shickyr dy vel lhuingyssyn aer as dy yannoo shickyr dy vel çheeraghyn elley toiggal stayd Ellan Vannin, er yn oyr dy vel ny cowraghyn ain lesh doo fliugh lane fondagh, as 'sy traa meanagh dy vel feme ain er çheet dy ve abyl dy chur magh visaghyn lectranagh.

---oooOooo---

Tra va Mnr Thomas cur feanish er y gherrid roish Bing ny Coontyssyn Theayagh mychione ny t'ayns Lioar Jiarg-bane y Reiltys bentyn da'n chlaare argidoil, nagh darragh treealtys dy reaghey argid son troggal scoill ard noa ayns ynnyd jeh Scoill Ard Cashtal Rushen ayns traa yn lught-reill shoh.

Ren Caairlagh y Ving, Juan Watterson, gra dy vel ny gaueyn baghtal mychione costys nagh vod ve shaghnit, as yn aght dy jinnagh scoill ard erbee son jiass yn Ellan jannoo seose costys nagh vod ve shaghnit, as t'eh briaght, liorish cur shaghey jannoo veg derrey ny s'anmee, three keayrtyn ec y chooid sloo roish nish, vel sleih kyndagh, 'sy choarys reirey, jeh jannoo shickyr dy vel y costys eer ny smoo nish na veagh eh er ve queig ny jeih bleeaney er dy henney, as dy row eh son shickyrys myr lickley dy ve jeant tra va eshyn ayns shen, as dy vel shen ny sodjey er dy henney na veagh fer erbee jeu smooinaghtyn er.

Ta Mnr Watterson gra dy vel eh jeeaghyn dy ve ny sassey rere yn reirey dy chur shaghey jannoo veg er yn oyr dy vel eh ro chostallagh, agh tra t'eh çheet er-ash dy jean eh costal argid eer smoo.  Ta Mnr Thomas briaght jeh mychione yn earroo 'sy chione echey son y chostys bee ayn, agh ta Mnr Watterson gra nagh nee baghteyr mooadys eh as nagh vel fys echey er ny t'eh costal dy hroggal scoill, agh dy row eh treishteil dy beagh echey, myr yn Shirveishagh Tashtee, eie ennagh 'syn aigney echey er quoid veagh ry gheddyn er y hon. 

Ta Mnr Thomas gra dy vod yn Tashtey cur argid dy ve ry gheddyn lurg jerrey yn oardagh, my vees shen aigney Tinvaal, er yn oyr dy vel shen yn aght ta claare argidoil yn Tashtey scruit dy feer bentyn da ymmyd jeh argid theayagh, agh dy vel yn oardagh son cur argid son shalee, shen obbraghey trooid, as dy vel fys ec yn daa oltey son y jiass ayns shoh, er yn aght ta'n chlaare argidoil goll er lhiassaghey, dy vel fys ec y theay er shen er yn oyr dy vel fograghyn da ny meanyn mychione yn aght vees shoh goll er jannoo, dy vel oardagh er ve ayn son kionnaghey, 

Ta Mnr Thomas gra dy vel eh er ve currit gys e lieh ayns yn Chiare as Feed as Tinvaal dy vel eh er n'yannoo caghlaaghyn red bentyn da jannoo brock jeh'n oardagh son kionnaghey, agh nagh vel eh er n'yannoo, as dy vel eshyn ayns foayr jeh'n oardagh son kionnaghey ayns aght cadjin, agh dy vel eh traa choud's ta earroo mooar dy haleeyn 'syn oardagh bentyn da'n tasht son lhiassaghey shaleeyn , nagh vel eh agh fer jeh'n aggyrt feer vooar er argid theayagh veih'n choarys ynsee. 

Ta Mnr Thomas gra dy dooyrt eh rish y Ving dy row feme oc er toiggalys jeh ny femeyn strateishagh son bun-troggalys ain, dy vel feme oc er toiggalys er y chagliagh son costys bentyn da shen ooilley,  ny femeyn rere y chlaare hraa, as eisht dy vel eh son yn Tashtey dy yeeaghyn foddee argid ve currit er-e-hon my vees eh lane femoil, as dy vel dy chooilley horçh dy aght foddee ad cur argid son reddyn, as dy vel ad arryltagh dy yeeaghyn orroo, as dy vel shen fer jeh ny doolaneyn fo fir oik dy chroo as dy chur roish freggyrtyn sheiltynagh da'n aght fod mayd cur argid son reddyn. T'eh gra dy vel eh ny s'doillee dy chur argid son scoill er yn oyr nagh vel argid çheet stiagh cochianglt rish, agh dy vel yn sorçh dy red dy vel eh er yn Tashtey cur geill da tra t'ad goll ny hrooid.

Queig bleeaney er dy henney, dooyrt Oltey yn Chiare as Feed son Carbory, Balleychashtal as Malew, Tim Glover, bentyn da Scoill Ard Cashtal Rushen, dy nee shenn hroggal v'ayn, dy row eh lhiggey stiagh ushtey gollrish creear, as dy jinnagh ad agh lhiggey da goll er gyn obbyr kiart erbee dy chummal seose eh as troggal ass y noa, dy bunnidagh, dy beagh whilleen cruick oc çhymsaghey ushtey fliaghee as studeyryn ayn. V'eh gra dy row feme preayssagh er scoill ard  son jiass yn Ellan vees cooie, noa-emshiragh as cooie da'n oyr echey. V'eh gra dy row ny shamyryn brastyl echey ro veg, nagh vel eh gys y stundayrt t'ayn nish, dy nee stayd tholtanagh t'echey, as dy vel feme oc er scoill noa, dy bunnidagh, dy row eh cho neu-chramp as shen, nagh vel eh cooie da'n oyr echey 'syn aght myr t'eh.

Bentyn da feanish Mnr Thomas roish Bing ny Coontyssyn Theayagh er y gherrid, ta Mnr Glover gra dy row ee feer vollit ec goan y Hirveishagh Tashtee rish y Ving, agh nagh row yindys echey er. T'eh gra dy vel ad er n'gholl ny sodjey er oai lesh y çhalee shoh, dy vel çhaglymyn reiltagh er ve ec ny kiare Olteynyn yn Chiare as Feed son y jiass rish y voayrd son y çhalee, myr shoh dy row fys gys y date freayll rish goll er cur daue trooid yn oardagh ayns yn cubbyl dy vleeantyn t'er n'gholl shaghey. T'eh gra dy vel ad dy feer ec y cheim jeh cur eab er geddyn kiebbaghyn 'sy thalloo, agh dy vel feme er coardail Tinvaal son ceau argid.

Ta Mnr Glover gra dy beagh eshyn granganagh mychione y chooish shoh, agh tra va ny caghlaaghyn jeant er y gherrid ayns bun-troggalys as yn tashtey, dy row yn chied smooinaghtyn echey dy jinnagh shen cur ayns gaue Scoill Ard Cashtal Rushen, as dy vel shin ayns shoh jiu, as nagh vel eh jeeaghyn agh dy vel shoh yn aght son y reiltys, dy vel dy chooilley red goll er cumrail.

Ayns fogrey, ta Oltey elley yn Chiare as Feed son Carbory, Balleychashtal as Malew, Jason Moorhouse, va ny er ynsee ayns Scoill Ard Cashtal Rushen, gra, ayns ny bleeantyn jeieanagh dy vel eshyn er ceau traa mooar dy liooar cur roish imneaghyn as cur eab er seiy er oai y lhiassaghey shoh. T'eh gra, myr oltey Bing ny Coontyssyn Theayagh, dy dug eh kuse dy eyshtyn er yn Shirveishagh Tashtee mychione ny plannyn son y scoill noa, as dy vel eh jeeaghyn dy vel y lhietrimmys jeeaghyn dy ve çheusthie jeh'n Tashtey.

Ta fogrey Mnr Moorhouse gra dy row Mnr Thomas cleeir nagh row çhaglymyn er ve ayn rish y wirran as currym er son y çhalee shoh neayr's çhaglym tra va Olteynyn yn Chiare as Feed son y jiass kionefenish neesht. 

Ta Mnr Moorhouse gra 'syn ogrey echey dy vel shoh dy cummyssagh yn chied eiyrtys jeh reaghys Colught Paggad Bree Ellan Vannin dy yrjaghey dy mooar y costys jeh lught çheet gys yn Ellan, as dy dug eh feyshtyn er yn Ard Shirveishagh er y gherrid mychione cho tappee haink stiagh y bishaghey shoh jeh 25%.. 

Ta fogrey Mnr Moorhouse gra, neayr's va'n Shirveishagh Tashtee, Mnr Thomas, cur feanish roish y Ving er y gherrid, dy vel eshyn er chur eam er sleih scanshoil 'sy chooish shoh myr eab dy chur er reddyn freayll rish goll, as t'eh gra dy row Mnr Thomas cleeir dy vel foast cummys ayn son teiy ayns Tinvaal er reaghey argid son y çhalee, as dy vel feme er cur bree da'n treisht shen.

Ta'n eear Hirveishagh son Bun-troggalys, yn Dr Michelle Haywood, gra dy vel ee jerkal rish y chostys son Scoill Ard Cashtal Rushen noa dy ve ny shlee na £70 millioon. Ta'n Dr Haywood gra dy row ee gobbraghey dy breeoil lesh yn Fer-lhee Allinson myr yn Shirveishagh Tashtee er y clane shalee Cashtal Rushen, as dy row ad seiy dy jarroo ayns  cur linney traa dy gholl er y hoshiaght lesh shen, as dy row ad jerkal rish ablid ve oc dy beagh kiebbaghyn 'sy thalloo liorish y tourey, as dy row ad jerkal rish reaghys liorish Tinvaal roish baarney y tourey.

Ta'n Dr Haywood gra dy dooyrt yn Shirveishagh Tashtee ec y traa t'ayn dy vel eh scammyltagh nagh vel fys ec yn eear Hirveishagh er ny ta ny costyssyn, agh dy vel eh er n'gholl magh son kionnaghey myr kiaddey as troggal, as dy jean y peiagh vees cur stiagh çheb orroo shen insh dooin ny vees y costys, ny oddys ad jannoo son yn argid, myr shoh dy row shen ny v'ad jerkal rish taghyrt, as dy vel ish jerkal rish y chostys ve erskyn £70 millioon er yn oyr dy row eh er ny chumrail choud nish, nagh row costyssyn er vreayll rish yrjaghey, as dy nee shalee mooar eh. T'ee gra, ny yeih, nagh vod sleih goll er oai lesh ny reddyn shoh mannagh vel ad gobbraghey orroo dy breeoil, agh dy vel ad er tayrn gour y drommey veih nish.

Agh ta Mnr Thomas gra dy vel eh smooinaghtyn dy row y faaue ayn ayns aght ennagh dy row yn Tashtey ny eshyn hene dy persoonagh cur sthap er red ennagh ny cur er red ennagh goll dy moal, as nagh vel shen yn aght. T'eh gra dy vel shalee mie fo raad, dy vel oardagh mie son shaleeyn çheu-chooylloo jeh, as dy vel ad ec ny ta sleih gra rish Keim 2 Undinys Reeoil ny Seyrnee Ghoaldagh, vees yn oardagh, ayn ta kiaddey sheiltynagh ayn, dy gheddyn eie share mychione ny costyssyn, dy vel ad goaill toshiaght er smooinaghtyn er ny doilleeidyn foddee ve 'sy thalloo, ooley feeuid yn ynnyd, ooilley ny reddyn shen orroo ta sleih cur cooinaghtyn veih Stashoon Marrey y Vaatey Assaig ayns Leyrphoyl, shen y boayl ta shin, dy vel ad geearree jannoo shickyr dy vel ad geddyn toshiaght fondagh er y çhalee shoh.

Ta Mnr Thomas gra dy vel yn Ard Er Oik Argidoil ginsh da Bing ny Coontyssyn Theayagh dy vel eh jeeaghyn neu-lickly dasyn dy bee ablid ain geddyn treealtys as ooilley ny costyssyn cochianglt rish roish Tinvaal liorish Mean Souree, as dy row shen ooilley v'eh dy ghra, as nagh vel yn Tashtey jiooldey veg erbee, nagh vel ad agh jannoo reddyn dy kiart.T'eh gra, my vees sleih jeeaghyn er y linney traa, dy row eh rieau doolaneagh, as t'eh moylley yn eear Hirveishagh Haywood , dy ren is reaghey, marish yn Shirveishagh Caine – shen dy ghra yn Shirveishagh son Ynsagh, Spoyrt as Cultoor, Daphne Caine – linney traa ard-vianagh, as dy bee ad abyl dy yannoo ymmyd jeh'n linney traa tra t'ad er chosney trooid y cheim shoh.

Bentyn da cur faaishnys er cuin veagh toshiaght currit er obbyr, lesh kiebbaghyn 'sy thalloo, ta Mnr Thomas gra nagh vel eh er-e-hon dy ghra, er yn oyr nagh vel eshyn jannoo er y linney traa er chor erbee, agh ny t'eh dy hoiggal, shen, cho leah's ta ooilley jeh shoh, ny cooishyn bentyn da'n oardagh son çhebbyn, dy jean y cleeant, y Rheynn Ynsee, ny reireyder y halee 'sy Rheynn Bun-troggalys, myr t'eh shickyr, cur fys da Olteynyn Tinvaal dy slane mychione ny vees yn linney traa noa aa-reaghit.

---oooOooo---

Ta Airaght Cairys y Reeriaght Unnaneysit gra nagh vod eh coyrlaghey Billey Geddyn Baase lesh Cooney son Kied Reeoil ec y traa t'ayn. Ta reiltys Vannin er n'gheddyn screeuyn veih lhiass phreeu-airey y Reeriaght Unnaneysit, David Lammy. Ta'n Airaght Cairys er hirrey baghtalys er ny reaghyssyn son freayll arrey er baaseyn lesh cooney, saaseyn coadee noi co-eignaghey as jannoo shickyr dy vel ablid inçhynagh ec sleih dy yannoo reaghyssyn er-nyn-son hene. 

Ta Mnr Lammy  gra, choud's ren reiltys Vannin cur aa-hickyryssyn ooilley-goaill as curmyn yinnagh meeinaghey y gaue leighoil dy mooar, nagh vel ad jannoo seose ayrn jeh'n Villey. Myr eiyrtys jeh shoh, she barel reiltys y Reeriaght Unnaneysit dy vel feme er goaill ayns laue ny cooishyn shoh son y Villey d ve biallagh da'n Choardailys Oarpagh son Cairyssyn Pobble. 

Choud's nagh vod yn Airaght coyrlaghey y Billey son Kied Reeoil ec y traa t'ayn, ta Mnr Lammy gra nagh lhisagh sleih toiggal shoh myr gobbal Kied Reeoil, agh dy vel eh soilshaghey magh feme er jannoo shickyr dy vel ny saaseyn coadee femoil jannoo seose ayrn jeh'n Villey.

She'n Fer-lhee Alex Allinson hug y Billey trooid Tinvaal myr Billey oltey preevaadjagh, as t'eh nish sur-smooinaghtyn er ny vees femoil. Ayns fogrey ta'n Fer-lhee Allinson gra dy vel eh booisal da'n Ard Shirveishagh as da fir oik reiltys Ellan Vannin son y chooney vees foast ayn ayns loayrt rish Airaght Cairys y Reeriaght Unnaneysit mychione Billey Geddyn Baase lesh Cooney 2023. T'eh gra dy vel y cochianglys çhionn, arrymagh ain scanshoil son yn daa ashoon.  

Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy row y meer shoh dy clattys feer scanshoil shoh coardit ec Tinvaal ny sodjey na blein er dy henney, as dy vel yn Ellan er ve fuirraghtyn son Kied Reeoil dy ghoaill toshiaght er yn oardagh dy chur bree da. T'eh gra, trooid y resooney magh liauyr ayns Tinvaal, dy row tosheeaghtyn ard scanshoil jeant liorish politickeyryn jeh coadey seyrsnys persoonagh, coadey adsyn t'ayns gaue as coadey adsyn as foddee co-eignaghey ayns aght erbee ve currit orroo, as magh ass y resooney magh shoh dy daink straih dy lhiassaghyn dy niartaghey y Billey.

Ta fogrey yn Er-lhee Allinson gra dy vel palçhey dy screeunyn er n'gholl ayns yn daa vee jeig shoh chaie eddyr reiltys Vannin as yn Airaght Cairys, as dy row aa-hickyryssyn scruit bentyn da'n fo-clattys as reillyn femoil ta'n Billey shirrey currit da. T'eh gra dy vel ny cooishyn as feyshtyn my-nyn-gione, dy row ad bentyn da shareaghey saaseyn coadee noi co-eignaghey, freayll arrey dy neu-chrogheydagh er yn oardagh jeh geddyn baase as sessal ablid inçhynagh ec fir er-lheh.

Ta'n Fer-lhee Allinson gra 'syn ogrey echey, choud's dy vel ny cooishyn shoh ry akin dy baghtal 'sy Villey, dy nee barel reiltys y Reeriaght Unnaneysit dy lhisagh ad shoh ve currit stiagh dy jeeragh 'sy vun clattys hene dy yannoo shickyr dy vel shoh lane viallagh da dy chooilley ayrn jeh'n Coardailys Oarpagh son Cairyssyn Pobble, nagh vod eh ve ayns gaue jeh feysht leighoil. 

Ta'n Fer-lhee Allinson gra, choud's dy nee baghtal eh dy beagh eh mollit nagh vel y Çhiarn Shansyleyr er reaghey gyn coyrlaghey y Billey son Kied Reeoil, dy vel eh booisal son yn obbyr as toshiaght jeant er hannah liorish Shamyryn y Turneyr Theayagh dy ghraghty lhiasaghyn nee goaill ayns laue ny cooishyn shoh.

Ta'n fogrey gra dy row y Billey Geddyn Baase lesh Cooney coardit ec yn ard whaiyl seyr ain lurg troddan rish feed blein liorish ymmodee olteynyn y cho-voodeeys ain, as dy row eh dy chur erreeish, reih as ooashlys er-nyn-son as çhingys baasoil jannoo orroo as baase rhymboo nagh vod ad shaghney. Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy jean eh gobbraghey rish dy chooilley Oltey Tinvaal ayns ny shiaghteeyn shoh çheet dy chur roish straih dy lhiassaghyn da'n Villey nee niartaghey ny saaseyn coadee t'ayn hannah as jannoo shickyr dy vel y slattys coardit lane chooie da femeyn yn Ellan ain as dy vel eh cur reih feer as seyrsnys da'n phobble ain.

Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy nee baghtal eh dy vel eh mollit, as dy row ad er ve gobbraghey roo çhionn dy liooar 'sy vlein shoh t'er n'gholl shaghey, neayr's va'n Billey son resooney magh liauyr as coardit ec Tinvaal. T'eh gra, ny t'ad er jeet er-ash lesh, shen kuse dy eyshtyn, as freggyrtyn va currit daue ec yn Rheynn Slaynt as Kiarail y Theay, as ny t'ad er n'ghraa ayns rieughid 'sy screeuyn oc va ry gheddyn liorish y reiltys – t'eh gra yn shiaghtin shoh, agh shen dy ghra yn shiaghtin shoh chaie – dy by vie lhieu kuse jeh ny aa-hickyryssyn, coyrleyn stiuree as saaseyn coadee y Villey, shaghey ve ayns fo-clattys, dy ve 'sy clattys hene, dy ve lane vaghtal 'sy Villey 'syn aght t'eh scruit, as er-coontey shen nagh vel ad abyl dy chur roish eh son Kied Reeoil ec y traa shoh.

Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy vel yn obbyr echey nish, shen dy hareaghey y Villey, dy gholl er-ash gys ny fir ghraghtey, as dy ghraghtey kuse dy chaghlaaghyn dy chur ny saaseyn coadee shen er oai, dy yannoo y Billey foddey ny s'baghtaley as, dy by chosoylagh eh, ny stroshey bentyn da freayll sauçheyer-lheh fir aasit t'ayns gaue, freayll sauçhey noi co-eignaghey cummyssagh, dy vod shen eisht ve currit-lesh back gys Tinvaal son tooilley resooney magh, as, t'eh treishteil son ve coardit.

Ta Fer-lhee Allinson gra dy row ny cooishyn shoh dy jarroo jannoo seose ayrn jeh'n resooney magh, as dy row ymmodee lhiassaghyn çheet stiagh ayn va cur-rish dy jeeragh ny cooishyn shoh bentyn da freayll sauçhey adsyn as foddee sleih jeeaghyn orroo myr fir aasit ayns gaue, bentyn da freayll arrey er yn oardagh, bentyn da neu-chrogheydys y reayll arrey shen, as dy vel adsyn er ve currit stiagh ayns y Villey. T'eh gra dy vel shen ta'n Airaght Cairys er choyrlaghey, dy vel shin jannoo ad shoh foddey ny smoo leayr 'sy vun clattys. 

Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy vel eh ersyn soiaghey jeh shen myvees eh geearree goll er as jannoo shickyr dy vel y Billey shoh çheet dy ve gobbraghey, as myr shoh dy jean eh obbraghey rish Olteynyn Tinvaal dy chur eab er jannoo booiagh yn Airaght Cairys, er jannoo booiagh E Ooashlid, dy vel y Billey share ain vees possible 'sy traa ry heet.

Bentyn da'n ghaue nagh bee traa dy liooar er-mayrn nish dy chur bree da ny caghlaaghyn dy yannoo booiagh yn Airaght Cairys, ta'n Fer-lhee Allinson gra dy vel eh smooinaghtyn dy row rieau gaue ayn lesh meer erbee dy clattys, as er-lheh tra t'ou çheet gys y vlein s'jerree jeh lught-reill. T'eh gra, ny t'eh dy yeearree jannoo, shen dy obbraghey rish Olteynyn Tinvaal dy chur trimmid er dy vel ny lhiassaghyn treealit dy hareaghey y Billey, dy yannoo smoo sauçhey eh, dy yannoo shickyr dy vel Billey ain vees gobbraghey dy kiart, as dy yannoo shickyr dy vod mayd cosney Kied Reeoil er-son shoh.

Va Kied currit da'n Er-lhee Allinson liorish Eaghtyrane Tinvaal, Laurence Skelly, dy chur fogrey da Olteynyn Tinvaal ayns Soie Tinvaal Mee Averil, Jemayrt yn 21 Mee Averil.

Aght ta Sheshaght Lhee Ellan Vannin er noltaghey y naight nagh vel reiltys y Reeriaght abyl dy choyrlaghey y Billey son Kied Reeoil ec y traa t'ayn. Ayns fogrey ta'n Sheshaght gra dy vel eh booisal son yn Airaght Cairys çheet stiagh er y chooish 'syn aght shoh, as dy vel shoh freggyrtagh da trimmid ny barelyn t'er jeet dy kinjagh veih'n cho-voodeeys lhee. Ta fogrey y Heshaght gra dy vel ee freayll rish shassoo er dy shickyr dy vel erreeish rieugh ny lhie ayns shareaghey shirveishyn son kiarail veelaghey.

Bentyn da'n chooish shoh neesht, ta kuse dy Olteynyn yn Chiare as Feed er screeu mychione y varel oc ayns ny meanyn sheshoil. Ta Oltey yn Chiare as Feed son Connaghyn, Rob Callister, gra dy bee anaasagh eh fakin yn aght ta'n stayd shoh goll, as, vel sleih ayns foayr jeh ny noi cur er bun slattys bentyn da geddyn baase lesh cooney, dy nee feer anvennick eh ta reiltys y Reeriaght Unnaneysit freayll veih coardail rish cur Kied Reeoil da slattys veih Croghane Crooin, as dy vel eh feer neu-chadjin. 

Ta Oltey yn Chiare as Feed son Rhumsaa, Lawrie Hooper, gra, cre erbee ta sleih smooinaghtyn mychione y Villey hene, dy nee oyr son imnea mooar eh dy akin reiltys y Reeriaght Unnaneysit çheet dy ve cho cochianglt rish slattys sthie Ellan Vannin, as cre erbee yn aght t'ad loayrt mychione shoh, as cre erbee ny oyryn t'ad çheet er, dy vel shoh red lane neu-chadjin vees oyr son imneaghyn tromey bunraghtoil, er yn oyr nagh vel Mannin ny choloin jeh'n Reeriaght Unnaneysit.

Ta Oltey yn Chiare as Feed son Carbory, Balleychashtal as Malew, Tim Glover, gra dy ren eshyn ceau teiy noi'n Villey, as choud's va sleih toiggal dy beagh yeh coardit, dy row eshyn streeu dy creoi son slattys share, shaghey ceau teiy ayns foayr jeh slattys boght. T'eh gra dy row adsyn va cur roish y Billey shassoo noi jannoo shen ayrn jeh.

---oooOooo---

Haink toshiaght Jelune yn 20 Mee Averil er oardagh dy gheddyn magh ny ta boandyryn ta nyn olteynyn jeh Colleish Reeoil y Voandyrys smooinaghtyn mychione çheb er faill harrish three bleeantyn argidoil t'er ve treealit ec Kiarail Vannin. Ta'n Colleish as sheshaghtyn keirdey elley er ve goaill ayrn ayns barganaghyn bentyn da argid faill ayns ny three bleeantyn argidoil, 2026-27, 27-28 as 28-29.

Mee Averil ren Kiarail Vannin treealey reaghys cochianglt rish Ayndagh Prios Kionnee son Mean Fouyir dagh blein, lesh bishaghey elley per cent: shen dy ghra –

  • 2026-27 : Ayndagh Prios Kionnee plus 1.75% (as soit er yn earroo son yn Ayndagh Prios Kionnee nurree va 2.9%, shen dy ghra dy beagh bishaghey ooilley cooidjagh jeh 4.65%);
  • 2027-28 : Ayndagh Prios Kionnee son Mean Souree mleeaney plus 1.5%;
  • 2028-29 : Ayndagh Prios Kionnee son Mean Souree 'sy vlein shoh çheet plus 1.25%.

Ta Stiureyder Ard y Heear-Hwoaie jeh Colleish Reeoil y Voandyrys, Simon Browes, gra dy vel y çheb shoh er jeet lurg coloayrtys rish foddey eddyr çheu y wirran as Kiarail Vannin. T'eh gra dy vel y formula meanal nagh vel ad dy kinjagh shirrey er olteynyn dy yeeaghyn er-ash er ny t'ad dy smooinaghtyn mychione çheb er faill, t'er ve yn aght cadjin ayns ny bleeantyn jeieanagh t'er n'gholl shaghey, vees cumrail bishaghey ayns faill derrey ny s'anmee 'sy vlein as cur doilleeidyn er nyn son ta faagail vees coayl faill cooyll. 

Ta Mnr Browes gra nagh vel ad coyrlaghey daue yn aght lhisagh ad ceau teiy, agh dy vel eh greinnaghey daue dy cheau tiey. T'eh gra dy bee barganeaghyn Colleish Reeoil y Voandyrys goll er leeideil liorish barel çheet back veih olteynyn.  T'eh gra dy vel feme er olteynyn cur fys daue vel y çheb shoh soilshaghey magh dy vel Kiarail Vannin coontey feeu yn obbyr oc as ny t'ad dy chur stiagh 'sy cherroo slaynt as kiarail 'syn Ellan, as dy vel ad baih argid ayns traa ry heet vees ry chummal seose bentyn da boandyrys as da kiarail hauçhey ny surransee.

Ren y co-choyrle fosley munlaa jiu, as bee eh fo raad rish shey laghyn jeig derrey munlaa, Jelune yn wheigoo laa Mee Voaldyn. 

---oooOooo---

Ta paart dy imnea nagh bee traa dy liooar dy yannoo monney roish jerrey y lught-reill shoh, lesh reihys mooar cadjin ry heet Mean Fouyir. Ta Oltey yn Chiare as Feed son Connaghyn, Rob Callister, gra dy vel feme er reddyn caghlaa 'sy nah lught-reill, dy vel feme er plan son livrey ain, dy vel feme ec politickeyryn er loayrt rish y theay ny share, as dy vel eh orroo aa-hroggal seose y barrant oc, as dy vel shen un chesmad as t'eh orroo goaill shen çhelleeragh 'sy nah lught-reill, ny quoi erbee vees çheet stiagh ayn, dy vel feme orroo cur-lhieu maroo pobble Ellan Vannin. 

---oooOooo---

Ta'n Rheynn Bun-troggalys er veeraghey dy jean stiureyder purt aer goaill toshiaght 'syn oie shen Mee Voaldyn. Hig Mark Beveridge gys yn Ellan veih Nalbin. Er y gherrid t'eh er ve Stiureyder Reiree Purt Aer Aberdeen as Purt Aer Glasgow. 'Sy choorse echey roish shen ren Mnr Beveridge leeideil obbraghyn ayns Purt Aer Southampton. S'lesh yn un cholught ta'n troor shen dy phurt aer, Aberdeen, Glasgow as Southampton, as jeeaghyn er y troor jeu cooidjagh, ta mysh 11 millioon dy hroailtee goll nyn drooid 'sy vlein.

'Sy choorse echey ayns ny puirt aer shoh va currym er Mnr Beveridge son livrey obbraghyn, son reirey y bun-troggalys, son sauçhys as son shickyrys, chammah's slane currym argidoil ve ersyn.

Ta Mnr Beveridge gra dy daink peiagh da hoshiaght mychione obbraghey da Purt Aer Jersey, agh nagh row y traa kiart, agh ny yeih dy ren shen cur ersyn smooinaghtyn mychione goll gys boayl elley as jannoo red ennagh elley, as tra haink yn oik ec Purt Aer Ellan Vannin dy ve ry gheddyn, dy ren eh reaghey dy chur stiagh er-e-hon. T'eh gra dy vel eh jeeaghyn roish dy mooar da goaill ayns laue y paart noa shoh as y doolane vees fo, as dy bee'n chied tosheeaght echey dy chur enn er olteynyn y wirran, dy hoiggal ny gaueyn as caaghyn son y phurt aer, as dy hroggal seose cochianglyssyn lajer rish lhuingyssyn aer, rish obbreeyn er y thalloo, rish colughtyn as rish y cho-voodeeys s'lhea.

Ta Lhiass Ard Er-oik y Rheynn Bun-troggalys, Jeffrey Robinson, gra dy vel eh taitnyssit dy oltaghey Mnr Beveridge, lesh wheesh cheeayll chionnit echey veih puirt aer vooarey y Reeriaght Unnaneysit as prowalys jeant jeh'n leeideilys echey ayns obbraghyn, reirey bun-troggalys as lhiassaghey strateishagh, as dy bee'n cheeayll chionnit echey feer scanshoil ayns lhiassaghey Purt Aer Ellan Vannin dy chummal seose cochianglys, tarmaynys as co-voodeeys Vannin. 

---oooOooo---

Ta Oltey y Choonceil Slattyssagh, Paul Craine, gra dy row tuarystal clouit er y gherrid va gra dy row 55% jeh ny thieyn 'sy Reeriaght Unnaneysit, s'lesh yn sheeloghe ad jeh mullagh ayns lhiennoo, shen 55% jeh ny thieyn, as dy vel shen cur sleih ayns cooinaghtyn nagh vod ymmodee jeh'n sleih aegey ain geddyn entreilys da'n vargey thie, as dy vel ad goit ec goaill er mayll.

Ta Mnr Craine gra neesht dy vel ny data soilshaghey magh dy vel yn sheeloghe va ruggit mysh y millennium er jeet dy ve yn chied sheeloghe ta ny s'boghtey na ny paarantyn oc, as nagh vel thieyn dy liooar ry gheddyn ocsyn ta shirrey yn chied thie oc.

---oooOooo---

Ta Barrantee Phurt ny Hinshey er choardail rish plannyn dy chur er y hoshiaght ardan er y traie 'sy tourey, myr prowalys, agh t'ad er veeraghey dy vel shoh ny lhie er geddyn toyrtys veih Tashtey Taghyrtyn Sthie y Rheynn son Gastid Dellal. Nee yn shalee costal £26,000 ooilley cooisjagh, vees goaill stiagh costys yn ardan hene as costys y vun-troggalys cochianglt rish. Ta'n Barrantagh Sharon Lambert gra nagh row ad er hirrey goshtiu son yn ardan, as dy yannoo ny sloo y costys jeh, nagh beagh soiagyn currit stiagh 'syn ard.

Myr ayrn jeh'n phrowalys nee colught 'sy valley, Kiaull Vannin, reaghey y coarys bookal as reaghey jeantee son yn ardan. Ta Bnr Lambert gra dy vel ad freayll rick er ny kiedyn son yn ardan neesht, as ec y traa t'ayn dy vel ad jerkal rish ve aarloo as gobbraghey Mean Souree, goaill toshiaght shiaghtin roish ny ratçhyn TT as çheet gy jerrey Jerrey Souree. T'ee gra neesht dy vel ad er loayrt rish possanyn ynnydoil gollrish club yn aegid as ny scoillyn dy gheddyn magh vel sym oc er jannoo ymmyd jeh'n ardan.

Ta'n ardan er y traie er ve cooish arganeagh 'sy valley lurg boirey mastey ny barrantee row teiy er ny chummal bentyn da ny dyn ayns foayr jeh'n çhalee.  

Ta ny Barrantee treishteil dy jean yn ardan noa greinnaghey lhiassaghey 'sy valley as cleayney keayrtee noa.

More from Manx Gaelic