On Air Mannin Line Andy Wint | Noon - 1:00pm

Traa dy Liooar 11ed Mee Voaldyn 2026

Meeryn ass Traa dy Liooar, Jelune 11ed Mee Voaldyn 2026

Ta'n rate dy volgey argidoil er vishaghey dy mooar er coontey y chaggey ayns yn Iran as ny preayssyn magh ass shen er conney. Towshit ree yn Ayndagh Priosyn Kionnee, va'n earroo son Mee Averil 4.9%, as shen bishaghey jeh 2% erskyn yn earroo Mee Vayrt.

Ta'n Ard Shirveishagh, as Oltey yn Chiare as Feed son Ayrey as Maayl, Alfred Cannan, gra nagh vel eh cho olk as v'eh 'sy chreoighys bentyn da'n Ukraine, nagh vel eh ec y vullagh shen foast, agh dy by vaghtal eh dy vel eh oyr son imnea, as dy jean shen cur preays er lught-thie, son shickyrys dy jean, dy jean eh cur preays er priosyn bee, son shickyrys dy jean, as dy jean eh cur preays ayns ardyn elley. T'eh gra dy vel shoh yn trass chreoighys v'eh er y reiltys shoh cur-rish 'sy traa echey.

Ta Mnr Cannan gra dy row pandemagh y choronavirus roish y reiltys shoh, dy row eh er y reiltys shoh goaill shin magh ass y phandemagh shen as cur er-ash y co-chormid tarmaynagh, as çhelleeragh dy row rhymboo creoighys y Ukraine as yrjaghey y volgey argidoil gys 10/11/12%, as ny doilleeidyn ren builley bentyn da priosyn as costyssyn son dellal as son lughtyn-thie, as dy vel ad er chur-lesh dy chooilley pheiagh trooid shen lesh jantys jeeragh ec y traa shen. T'eh gra dy vel shoh yn trass cheayrt t'ad er chur-rish creoighys cummyssagh.

Ta Mnr Cannan gra dy jarroo dy vel eh ro voghey er-nyn-son dy ghoaill jantys jeeragh ec y traa shoh, as dy vel priosyn goaill toshiaght er snaue seose, nagh vel fys ain er cuin hig jerrey er y chaggey shoh. T'eh gra dy vel y reiltys er n'ghoaill ayns laue strateish shickyr ec y traa t'ayn bentyn da freayll arrey er, toiggal ny buill ta ny buillaghyn çheet er priosyn, soaiaghey jeh dy bee lughtyn-reill ayns shiartanse dy ardyn  fo phreays, as er-lheh my vees ooill son çhiow oc, as goaill tastey jeh dy vel bishaghey ayns conney as diesel, agh dy jarroo dy vel eh orroo goaill baght jeh dy currymagh lesh yn argid ain.

Ta Mnr Cannan gra myr shoh dy vel y reiltys shassoo aarloo dy yannoo red ennagh my vees y stayd shoh tannaghtyn ayn 'syn un aght ny dy jarroo çheet dy ve ny smessey, agh er-lesh dy vel y reiltys er ve feer, eer chleeir dy bee'n ynnyd lane-scanshoil ayns shen yn ouyr as y geurey er-lheh, er yn oyr, er-lesh, dy vel shen yn traa dy jean sleih goaill toshiaght er ennaghtyn y preays my vees eh tannaghtyn ayn.

Ta'n reiltys gra nagh jig caghlaaghyn çhelleeragh ayns priosyn son gas as pedryl, as dy vel tashtaghyn femoil freayll rish ve fondagh, gyn builley er cur magh conney son çhiow ny son carbid, as nagh vel doilleeid lesh conney son ny baatyn assaig ny son etleeyn. 

Ta Mnr Cannan gra ayns fogrey dy vel y caggey freayll rish ve ec mullagh ny ard-linnaghyn dowanagh, as dy vel ny smooinaghtyn echey hoshiaght orroosyn as t'eh jannoo orroo dy jeeragh 'syn ard shen. Agh t'eh gra dy vel eh cur preays er y tarmaynys dowanagh, as dy row tosheeaghtyn toshee y reiltys Mee Vayrt as Mee Averil dy yannoo shickyr dy vel barrant ain ayns ny tashtaghyn jeh nheeghyn femoil jeh'n lheid as conney, as vel ad ry gheddyn.

Ta fogrey Mnr Cannan gra dy vel y rate dy volgey argidoil jiu freggyrtagh da ny ta shin er nakin hannah, as dy vel y reiltys toiggal dy vel ny priosyn vees çheet er tarmaynys yn Ellan nish cur preays er ymmodee lughtyn-thie as er fir er-lheh. T'eh gra dy jean y reiltys freayll rish jeeaghyn gys y traa sodjey as jannoo aarloo dy hebbal cooney ayns aghtyn er-lheh my vees feme ec sleih er shen, as dy jean y reiltys freayll arrey er y stayd as caghlaa ny freggyrtyn da choud's ta reddyn lhiasaghey. 

Ren loayreyder ass-lieh yn reiltys gra dy vel fys oc dy vod bishaghyn ayns costyssyn laaoil, as er-lheh son conney as bee, jannoo dy mooar er lughtyn-thie, as dy by vie lesh y reiltys aa-hickyraghey sleih dy vel stiurey as coyrle ry gheddyn, as dy vel y reiltys freayll arrey dy çhionn er y stayd laa er laa. 

Ta'n reiltys er veeraghey dy vel £100,000 elley er ve jeant shickyr liorish sheeyney magh y Skeim son Fondid Bree dy chooney lesh cummaltee choud's ta coontyssyn bree gyrjaghey liorish entreilys da cullee nastee dy spaarail bree.

Ta'n Lught-reill son Çhellinsh as Bun-shirveishyn feeraghey nagh jig caghlaaghyn çhelleeragh ayns priosyn son gas ny ayns yn chooid vees ry gheddyn, as dy vel y chooid lectraghys as y prios er-e-son tannaghtyn lesh ve fondagh.

Ta'n Boayrd son Strateish Tarmaynagh, Ashoonagh freayll rish aa-scrutaghey staydyn tarmaynagh as sur-smooinaghtyn er jantys jeerit er-lheh, lesh coloayrtyssyn goll er cummal rish y lught-dellal as rish y Reeriaght Unnaneysit. 

---oooOooo---

Cha row Airaght Chairys y Reeriaght Unnaneysit arryltagh dy choyrlaghey y Billey son Kied Reeoil, er yn oyr nagh row saaseyn coadee bentyn da ablid as co-eignaghey as reaghyssyn son oaseirys afreayll arrey er baase lesh cooney jannoo seose ayrn jeh'n vun-clattys hene. Va'n chiarail dy chur ny cooishyn shen stiagh ayns fo-clattys, agh va imnea yn Airaght Cairys dy beagh shoh ayns gaue jeh doolane leighoil ve currit fo mannagh row ad goll er cur-rish 'sy vun-clattys.

Va'n Billey currit roish myr Billey Oltey Preevaadjagh liorish yn Er-lhee Alex Allinson, as t'eh gra dy vel kiare  lhiassaghyn er ve draghtit dy chur stiagh ny cooishyn shoh dy jeeragh 'sy Villey, as dy bee eab jeant echey ayns Soie Tinvaal Mean Souree son Tinvaal dy choardail rish ny lhiassaghyn shoh, lurg da geddyn coardail yn Chiare as Feed da ny lhiassaghyn Jemayrt, yn 5 Mee Voaldyn.

Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy row ny saaseyn coadee shen as codeyn dy chliaghtey 'sy Villey ain hannah, as ny ta'n Airaght Chairys er hirrey, shen dy vel ad ayns y vun-clattys, myr shoh dy vel eh er chur roish hannah lhiassaghyn dy vel eh çheet lhien cooilleeney shen son Tinvaal Mean Souree. 

Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy vel ny lhiassaghyn shen er ve draghtit, cha nee echeysyn, dy vel ad er ve draghtit ec Shamyryn y Turneyr Theayagh ayns co-choyrle rish yn Airaght Chairys, dy yannoo shickyr dy vel ec y slattys ain 'sy traa ry heet cummys feer injil jeh currit roish Quaiyl Oarpagh son Cairyssyn Pobble, as myr shoh ayns Tinvaal Mean Souree dy jean ad straih dy lhiassaghyn dy niartaghey ny saaseyn coadee t'ayn nish t'ayns y Villey va coardit ec Tinvaal. 

Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy row resooney magh feer lhean er y clattys shoh, as ny ren eshyn lane-vaghtal y clane raad, er yn oyr nagh vel shoh Billey y reiltys, agh dy nee Billey Oltey Preevaadjagh eh, shen nagh vod kuse jeh ny saaseyn coadee elley as ny myn-phoyntyn jeh'n aght veagh bree currit da shoh, ve jeant agh liorish y Rheynn Slaynt as Kiarail y Theay, as currym ersyn dy chur er shoh obbraghey, myr shoh nagh row eh er-e-hon dy insh dauesyn yn aght dy stiurey shirveish, dy row feme er jannoo shen lurg co-choyrle rish fir phrofeshoonagh lhee, ta fir phrofeshoonagh ayns boandyrys, ta potecareeyn, as dy beagh shen goaill traa liauyr dy chur bree da'n Villey.

Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy vel yn Airaght Chairys gra dy vel shiartanse dy saaseyn coadee, as er-lheh adsyn bentyn da sleih ayns gaue, bentyn da'n ghaue jeh co-eignaghey, as bentyn da scrutaght lurg baase, dy lhisagh ad shen ve 'sy vun-clattys hene, as myr shoh dy jean ny lhiassaghyn vees goll er cur roish Tinvaal Mean Souree, roish Choonceil Slattyssagh as yn Chiare as Feed çheet ry cheilley, cooilleeney shen vees feme ain er jannoo dy yannoo shickyr dy vel y slattys ain fondagh dy bollagh er ny saaseyn coadee shen, as vees fondagh dy bollagh bentyn da shassoo noi doolane leighoil erbee lesh Quaiyl yn Oarpey.

Ta'n Fer-lhee Allinson gra dy vel y doilleeid nagh vod eshyn, myr ard-whaiyllagh, ny ard-whaiyllagh erbee veih Ellan Vannin, loayrt rolaue mychione ny vees yn Ard Shanseyleyr jannoo bentyn da coyrle da E Ooashlid, nagh vel shen y currym ersyn, as nagh lhisagh eh y ve arragh, agh dy vel eh credjal, as dy vel coyrle leighoil mie er ve currit da, dy jean ny lhiassaghyn currit roish Mean Souree cooilleeney kuse jeh ny imneaghyn imraait ec yn Airaght Chairys, as nee lhiggey dooin goll er y hoshiaght lesh y clattys gys Kied Reeoil.

Ta'n Ard Shirveishagh, Alfred Cannan, gra dy raaue lurg raaue lurg raaue er ve currit da'n Chiare as Feed dy vel y slattys shoh çheet lesh gaueyn feer vooar, dy vel eh laccal reddyn, dy vel eh dy jarroo ayns rieughid gyn ablid dy obbraghey, as dy jean cooishyn ta'n fer cur seose y treealtys as ymmodee olteynyn elley er reaghey dy chur eab er cur-rish liorish reillyn as liorish oardyr, jannoo seose dy feer doilleeidyn as doolaneyn mooarey 'sy traa ry heet.

Ta Mnr Cannan gra dy vel y barel echey ec y traa t'ayn dy vel orraghey rauee er ve lhiggit ec yn Airaght Chairys. T'eh gra nagh vel shoh creoighys bunraghtoil eddyr y Reeriaght Unnaneysit as Ellan Vannin, agh dy vel shoh nish dy cummyssagh creoighys bunraghtoil ayns Ellan Vannin mychione yn ablid ain myr yn Chiare as Feed, myr y Coonceil Slattyssagh, myr Tinvaal, dy chur-rish cooishyn tromey shoh.

Ta Mnr Cannan gra dy bee feme ec Olteynyn Onnoroil er jannoo briwnys vel ny raaueyn vees freayll rish ve currit daue, edyr 'syn eanish t'er ve currit ec Olteynyn elley yn Chiare as Feed dy jarroo rieugh, as dy feer nish dy vel eh son ny 16 Olteynyn ta pohlldal shoh, as t'eh soiaghey jeh dy vel aigney deynlagh ayn son geddyn baase lesh cooney dy ve currit-lesh stiagh ayn, agh dy vel eh son ny 16 Olteynyn Onnoroil shen dy chur smooinaghtyn er dy feer er ny t'ad dy feer ceau teiy ayns foayr jeh, as vel ny nagh vel, ayns ceau teiy, ayns foayr jeh Billey, as rere y varel echey ta laccal reddyn, failleil pobble yn Ellan 'sy traa ry heet.

Ta Mnr Cannan gra dy vel eh goll trooid oardagh deynlagh, as dy vel eh soiaghey jeh shen, as dy row feanish currit, dy daink olloo ard-ennymagh dy chur feanish roish yn Chiare as Feed, dy ren eh dy mooar cur roish ooilley ny cooishyn shoh, as dy ren yn Chiare as Feed reih dy deynlagh dy cheau neu-hastey da, agh son shickyrys nagh dod ad jannoo reddyn veih un çheu, dy vel feme er sleih sur-smooinaghtyn er ny curmyn smoo orroo as ny cooishyn smoo t'ad currit da, as er-lheh tra t'eh bentyn da'n Coardailys Oarpagh son Cairyssyn Pobble.

Ta Mnr Cannan gra, myr shoh, dy vel towse mooar dy hur-smooinaghtyn er, dy vel myn-phoyntyn ayn, dy vel eh cramp, as dy vel eh nish er yn Chiare as Feed sur-smooinaghtyn er ny gaaueyn shen, as jannoo briwnys vel, ny nagh vel, eh geearree goll er y hoshiaght 'syn aght ta goll er coyrlaghey liorish yn er hug seose y treealtys, shen dy ghra, yn Fer-lhee Allinson.

---oooOooo---

Ta cuirrey er ve currit er shellooderyn thalloo, er troggeyderyn, er fir phrofeshoonagh 'sy çhymmyltaght troggit as er y theay dy chur enn er ynnydyn noa dy yannoo seose ayrn jeh Recortys y Reiltys jeh Ynnydyn Baljagh Gyn Cummaltee. Ta co-choyrle theayagh er ve lhunnit ec Oik Coonceil ny Shirfeishee, vees shirrey barelyn neesht er ynnydyn vees recortit hannah as barelyn er ny criteria son reih ynnydyn. 

Va'n Recortys clouit hoshiaght son Doolish as Connaghyn 'sy vlein 2020, as v'eh skeaylt-magh dy ghoaill stiagh y clane Ellan 'sy vlein 2022.

Ta Shirveishagh Oik Coonceil ny Shirveishee, David Ashford, gra dy vel y Recortys jeh Ynnydyn Baljagh gyn Cummaltee red ennagh vees recortey ynnydyn ta dy bunnidagh nyn magheryn dhoney as nagh vel ayns ymmyd, as dy vel eh lhiggey daue ve abyl dy lhiassaghey as dy phlannal rolaue yn aght ayns rieughid dy jean ad cur-rish ynnydyn magher dhone, as dy chur eab er geddyn ad dy ve er nyn lhiassaghey, er yn oyr, dy baghtal, dy vel beoyn er ny ynnydyn shoh jannoo seose reayrtyn graney ayns ny ardyn t'ad ayn, as dy vel ad dy jarroo geearree geddyn lhiassaghey orroosyn shen as geddyn ad reesht ayns ymmyd theayagh. 

Ta Mnr Ashford gra, lesh troggal ayns ardyn ayndaue ta pobbleyn ayn hannah, as ynnydyn ayndaue ta shirveishyn er ve lhiassit hannah, dy vel vondeishyn cochianglt rish shen, agh dy vod neu-vondeishyn ve cochianglt roo neesht, bentyn daue dy cadjin ve nyn ynnydyn as tareddyn troggit seose mygeayrt-y-moo, agh dy nee fer jeh ny reddyn ard scanshoil eh dy vel y recortys shoh dy feer jannoo seose un voayl son data as ayn dy vod ad recortey ooilley ny ynnydyn shen as myr shoh dy vod ad dy jarroo plannal son lhiassaghey son y traa ry heet.

Ta Mnr Ashford gra dy vel ynnydyn magher dhone ooilley mygeayrt yn Ellan, agh dy baghtal eh dy vel adsyn as ta beoyn ec sleih jeeraghey er ny fir vooarey ayns Doolish, agh dy vel ynnydyn magher dhone ooilley jeh caghlaaghyn mooadys, as paart jeu nyn ynnydyn beg dy liooar, paart jeu 'sy vean as fer ny ghaa jeh ny ta sleih çheet er myr ynnydyn classicagh mooarey. T'eh gra dy nee scanshoil eh dy vel recortys kiart ain jeusyn ayns un voayl meanagh dy yannoo shickyr dy vod mayd dy jarroo troggal lhiassaghey vees ry chummal seose 'sy traa ry heet.

Ta Mnr Ashford gra, my vees peiagh ennagh kiarail jannoo ymmyd jeh ynnyd son red ennagh as t'eh reaghit son yn ymmyd shen hannah, as dy vel troggal jeh'n sorçh cheddin er ve er yn ynnyd shen, dy vel shen dy baghtal ny vondeish bentyn da plannal, er yn oyr, my vees sleih cur red ennagh stiagh ayn ayns ynnyd jeh red ennagh v'ayns shen roish shen, dy vel roie-hampleyr er-e-hon. T'eh gra dy beagh foast feme er goll trooid yn oardagh plannal formoil as dy beagh foast feme er goll er sessal, agh my vees shen dy ghra dy vel eh red ennagh v'ayn roish shen, dy vel cooish ayn vees ny share na my vees peiagh ennagh goll gysr ynnyd magher glass as nagh row veg er ny lhiassaghey er roish shen. 

---oooOooo---

Bee sess jeant jeh slaynt veill phaitçhey 'syn arragh shoh çheet myr ayrn jeh creear mastey paitçhyn ta queig bleeaney dy eash ayns ny scoillyn. Nee paarantyn ny kiaraileyderyn geddyn screeuyn as form coardail roish y scrutaght vees jeant dagh nah vlein. Haink eh magh ass y chreear shoh chaie dy vel keim syrjey dy loauys feeacklagh 'syn Ellan n'ayns ny ardyn smessey 'sy Reeriaght Unnaneysit.  

Ta Slaynt y Theay treishteil dy jean ny eiyrtyssyn jeh'n chreear shoh jannoo seose cowrey stundayrt son obbyr 'sy traa ry heet dy hareaghey slaynt veill as dy chooney dy phlannal son shirveishyn feeacklagh.  

Ta Shirveishagh Oik Coonceil ny Shirveishee, Mnr Ashford, gra, lesh y chlaare son skeabey feeackleyn fo stiurey dy mie er bun ayns ymmodee brastylyn oikanagh, dy vel scrutaght vees ry hannaghtyn scanshoil ayns cooney dy chur enn er beoynyn 'sy traa sodjey as dy howshan speeideilys y chlaare harrish traa. T'eh greinnaghey paarantyn dy lhieeney magh ny formyn coardail tra t'ad geddyn ad.

---oooOooo---

Ta Kiarail Vannin shirrey kied phlannal dy chur unnid feeacklagh shallidagh 'sy phairk gleashtan jeh Thie Lheihys Çheerey Rhumsaa as yn Ard. My vees kied currit da'n yeearree, veagh unnid ny lhie er traileyr jeh carbyd trome cooid  as veagh ymmyd jeant jeh shen rish 18 meeaghyn. 

Shoh er yn oyr dy vel y Thie Lheihys foast dooint choud's ta obbyr goll er cooilleeney dy chummal seose eh, lurg da enn ve currit er lheamyssyn strughtooroil mooarey choud's va eab goll er jannoo dy gheddyn rey rish paittyn ayns Ward Martin y Thie Lheihys.

Lesh dooney y Thie Lheihys, va feme er cur shiartanse dy hirveishyn dy ve jeant ayns Dolish, goaill stiagh Lheelann Feeacklagh y Vyn-ghearey. Ec y traa t'ayn cha nel seyraad feeacklagh theayagh elley er y twoaie vooar.

---oooOooo--- 

Ta Mnr Ashford gra dy vel freggyrtyn da'n choontey pobble er ve mie erskyn cadjinys, as dy vel beggan ny smoo na'n lieh-ayrn dy reggyrtyn er jeet stiagh ayn. Yn 26 Mee Averil, va coontey pobble dy ve jeant jeh dy chooilley pheiagh va 'sy thie, dy chooney lesh y reiltys toiggal y mooadys, y reayn dy eashyn as troyn elley jeh pobble Vannin. Chammah's mysh 45,000 formyn jeant er linney, haink stiagh ayn ny shlee na 600 form pabyr.

Ayns soie yn Chiare as Feed Jemayrt shoh chaie, va feysht currit er Mnr Ashford liorish Oltey yn Chiare as Feed son Carbory, Balleychashtal as Malew, Jason Moorhouse,, nagh row eh smooinaghtyn dy row eh beggan boght nagh row agh yn lieh-ayrn dy reggyrtyn er jeet stiagh son coontey pobble vees anneydagh. 

Ta Mnr Ashford gra y nhee nagh row eh agh nuy laghyn lurg oie y choontey pobble – myr v'eh Jemayrt shoh chaie – tra ta coontey pobble ny oardagh vees goll rish kuse dy veeaghyn, as dy vel mysh 50% jeh ny reggyrtyn ayn hannah, dy jinnagh eshyn gra dy jarroo dy row shen red ennagh t'er jeet lhieu mie dy liooar. T'eh gra dy bee'n oardagh dy eiyrt er nish dy bee screeunyn cooinaghtee nee goll magh gys fir er-lheh as gys lughtyn-thie as eisht lurg shen dy bee oaseiryn mooie ayn neesht, nee goll magh gys lughtyn-thie as cur enn er vel y lught-thie shen dy feer baghey ayns shen, as my vees sleih baghey ayns shen, dy hebbal cooney as pohlldal son sleih dy ve abyl dy chooilleeney y form dy heet back.

---oooOooo---

Ta Billey Leighaghyn Kiarrooghys (Lhiassaghey) er n'gholl trooid Tinvaal nish, as yn dean jeh dy yannoo noa-emshiragh leighyn bentyn da faill as jannoo argidoil 'sy cherroo kiarrooghys. Ta'n Undinys Oaseirys Kiarrooghys cummal co-choyrle theayagh ec y traa t'ayn er yn aght bee sess jeant jeh stundayrt noa dy ollanid as dy chooieys, as bee bree currit da reill lesh uail shivoil. 

Ta'n Shirveishagh Tashtee, Chris Thomas, gra dy nee kerroo feer scanshoil eh, kiarooghys, as dy row eh rish jeihyn dy vleeantyn, dy nee scanshoil eh dy vel shin cur cooinaghtyn er shen choud's ta shin plannal son y traa ry heet. T'eh gra, ho leah's ta kerroo mie ain gollrish shen t'ain as ta traa ry heet echey,  dy vel feme er reilleyder mie ve ain lesh pooaraghyn mie dy reill, as dy vel shen dy jeeragh ny ta'n Billey shoh jannoo, dy vel eh jannoo noa-emshiragh eh as dy vel eh shareaghey eh ayns shiartanse dy aghtyn. 

Ta Mnr Thomas gra dy nee slattys eh t'er ve goll er plannal rish tammylt, as nagh vel kuse dy vleeantyn ro aashagh er ve ec yn Undinys Oaseirys Kiarrooghys, as t'eh cur slane moylley da, myr Shirveishagh dy vel eh er chur ersyn coontey mie jeh'n aght ta ny fir oik oc er phohlldal eshyn. Er-lesh dy vel y jeadys as y kerroo goaill toshiaght er çheet dy hoiggal dy vel paart dy chaghlaa, ny caghlaaghyn shoh, femoil, as dy vel cubbyl dy cho-choyrle theayagh er reillyn feer scanshoil er uaillyn shivoil as ny vees sleih çheet er myr follanid as cooieys son dellal 'sy cherroo shoh, as dy vel eh treishteil dy jean sleih goaill ayrn ayndaue shen.

Ta Mnr Thomas gra dy bee dy chooilley pheiagh ta gobbraghey 'sy cherroo çheet fo'n leigh noa as cliaghtaghyn noa erbee bentyn da ny reillyn çheu-chooylloo jeh travees bree currit da ny s'anmee 'sy tourey shoh. T'eh gra dy vel ayrn scanshoil jeh'n clattys shoh neesht, shen yn ablid dy ghurneil  cur seose kiedyn, nagh vod sleih ynrican shooyl ersooyl veih ny va jeant oc, dy vel oaseirys share nish jeh faagail çhymmyltaght ny reillyn er kiarrooghys-l Vannin, as dy vel shen ayrn feer scanshoil jeh'n clattys shoh.

Ta Mnr Thomas gra dy vel y reill bentyn da uail shivoil er ve currit magh son co-choyrle theayagh ec y traa t'ayn, myr shoh dy vel eh ro leah dy heiltyn cre vees ny eiyrtyssyn jeh shen, agh dy vel uailyn shivoil jannoo seose paart jeh'n reayn dy ronsaght as pooaraghyn dy chur bree da, as pooaraghyn shivoil as fy yerrey kimmeeagh vees ayn dy yannoo shickyr dy vel kerroo kiarooghys-l mie ain.

Ta Mnr Thomas gra dy vel colughtyn er ve ayn ren faagail yn Ellan, as colughtyn t'er ve scuirr veih dellal, as dy row uailyn feer vooar dy jarroo ayn, myr shoh nagh vod mayd ny lhie er, dy vel slaynt ruishagh er ve echey, agh dy vel kerroo foast ain as dy vel traa ry heet scanshoil echey, dy row eh er ve scanshoil da'n Ellan, dy jean eh freayll rish ve scanshoil da'n Ellan, as myr shoh lhig dooin jeeaghyn çheu-hoal jeh MONEY-VAL, lhig dooin jeeaghyn çheu-hoal jeh'n traa dy ghoilleeid v'ain, as jeeaghyn son traa ry heet vees ny share.

---oooOooo---

Ta'n Shirveishagh son Bun-troggalys, Tim Crookall, gra nagh vel date er ve reaghit son aa-osley yn laare son aa-ymmyd ayns Ynnyd Jeelym y Twoaie Vooar. Ren yn ynnyd hene aa-osley y vee shoh chaie lurg da'n cholught Creg Vannin goaill ersyn y currym dy stiurey y seyraad. Agh ta'n laare son aa-ymmyd foast dooint. Ta Mnr Crookall gra nagh vel date ec yn Rheynn foast son yn laare son aa-ymmyd, agh  dy vel ad gobbraghey rish y chonaanteyder ec y traa t'ayn dy reaghey date son y laa son aa-ymmyd, as dy vel ad treishteil dy bee shen ry gheddyn cho leah vees shen ry yannoo.

Agh ta Oltey yn Chiare as Feed son Rhumsaa, Lawrie Hooper, gra, yn aght t'eh toiggal eh, 'sy chonaant t'er ve coardit, dy nee feme eh dy vel yn laare son aa-ymmyd ve foshlit as obbraghey ayns ooilley ny traaghyn ta'n ynnyd foshlit.  T'eh shirrey er Mnr Crookall dy eeraghey shen, as t'eh gra, my vees shen yn aght, vel shen dy ghra dy vel yn Rheynn as y conaanteyder hannah er vrishey y conaant ren ad signal ny s'girrey ny shiaghtin ny ghaa er dy henney.  

Ta Mnr Crookall gra nagh vel shen myr t'eh, as nagh vel eh jannoo seose paart jeh'n chonaant t'er ve scruit as ec y traa t'ayn nagh vel ad son shickyrys goll er eeck son cur yn shirveish shen. T'eh gra, myr dooyrt eh, dy vel ad treishteil dy jean eh cur shen cho leah's vees possible er yo oyr dy vel fys oc dy nee feer ymmydoil eh 'syn ynnyd heose ayns shen, as dy vel sleih geearree jannoo ymmyd jeh.

Ta Mnr Hoopoer gra dy nee anaasagh eh dy vel Mnr Crookall gra nagh vel eh paart jeh'n chonaant, as dy vel y conaant roishyn, as dy row eh aa-raa jeh'n chonaant myr caa da Mnr Crookall dy eeraghey red ennagh er ta fys oc hannah, as t'eh briaght jeh Mnr Crookall vel eh geearree cur eab er reesht. 

Ta Mnr Crookall gra dy vel eh shassoo er ny t'er er n'ghra, nagh vel y conaanteyder er ve shirrit er dy chur shen, er yn oyr dy  vel eh dy bunnidagh çheet dy ve oayllagh rish yn ynnyd, nagh vel ad er ve ayns shen agh rish daa hiaghtin.

---oooOooo---

Ta Oltey yn Chiare as Feed son Doolish Yiass, Sarah Maltby, gra dy vel eh neu-chairagh dy vel y chooish dellal son cur stiagh ayn reesht y clane bollagh tram cabbil goll er cumrail reesht.

Mee Vayrt va currym currit er yn Rheynn Bun-troggalys dy heet back gys Tinvaal y vee shoh lesh plannyn son y clane bollagh tram cabbil, agh cha row y docamaid currit stiagh ayns traa dy yannoo seose cooish 'sy chlaare obbyr chadjin son Soie Tinvaal Mee Voaldyn y 19 jeh'n vee shoh.

Ta Bnr Maltby gra dy row eh inshit jee dy vel yn obbyr goll er y hoshiaght, agh nagh vel cowrey er ve currit jee mychione y cheim jeh. Nish t'ee er chur daa eysht son soie yn Chiare as Feed laa ny vairagh, Jemayrt yn 12 Mee Voaldyn. T'ee gra dy row ee treishteil dy feer dy beagh ny shirveishee – shen dy ghra yn daa hirveishagh cochianglt rish y chooish shoh, Mnr Crookall, yn Shirveishagh son Bun-troggalys, as Tim Johnston, yn Shirveishagh son Gastid Dellal, ayn ta jantys er-lheh as currym ersyn son yn turryssid – dy beagh ny shirveishee abyl dy heet er oai lesh fys ny sorçh ennagh dy haishbynys son olteynyn dy lhiggey daue toiggal ny vees taghyrt, agh nagh ren shen taghyrt, myr shoh dy vel ee er chur stiagh daa eysht ayns ynnyd jeh shen, as ish treishteil dy bee ish abyl dy gheddyn paart dy reggyrtyn.

Ta Bnr Maltby gra dy ren ee cur-lhee treealtys roish Tinvaal Mee Vayrt shirrey son y chooish dellal son y yeearree son bun-argid dy heet roish Tinvaal, myr shoh va caa da olteynyn ceau teiy er, ayns foayr ny noi echey, nagh row shoh boirey er olteynyn dy ghra dy row eh orroo votal ayns foayr jeh cur stiagh ayn reesht, ve mychione ve baghtal, fakin y chooish dellal, as ve abyl dy yannoo reaghys er yn aght yinnagh y lught-reill shoh geearree fakin y shalee shen goll er cur er y hoshiaght.

Ta Bnr Maltby gra dy ren yn Shirveishagh ayns shen lhiassaghey y treealtys shen, as dooyrt eh dy jinnagh eh cur-lesh eh back cho leah's va possible, as dy by lickly eh dy beagh eh gys Tinvaal Mee Voaldyn. T'ee gra dy row y date s'jerree son cur stiagh cooishyn er n'gholl shaghey, nagh row veg erbee inshit jee dy formoil ny dy neu-formoil. T'ee gra dy row eh inshit jee dy vel ee goll er y hoshiaght, agh dy row eh inshit daue dy vel ee goll er y hoshiaght rish towse mie dy veeaghyn, foddee dy vleeantyn nish,  myr shoh nagh vel ee agh cur eab er cummal seose y preays dy ghra dy vel ad fuirraghtyn er ny freggyrtyn shoh.

Ta Bnr Maltby gra dy vel ee er jeet dy ve red ennagh jeh cooish ashoonagh, as dy vel whilleen peiagh harrish yn Ellan as ta anaase oc er geddyn aght feayslee da'n stayd shoh, agh dy hoiggal dy slane neesht ny haghyr ayns rieughid, y shennaghys bentyn da scryssey magh y shalee shoh, vacoontey mie currit jeh, as dy vel shoh caa mie son yn Rheynn Bun-troggalys as yn Tashtey dy charraghey y coontey, dy ve abyl dy chur roish y chooish, as fy yerrey agh dy gheddyn aght feayslee er shoh.

Ta Bnr Maltby gra dy vel shoh erskyn jannoo seose oyr son ve tarmestit, as dy vel ee gennaghtyn dy feer dy vel y reiltys er choayl caa ayns shoh dy gheddyn reesht barrant shen y theay, dy beagh eh er ve red jarrooagh, er-lhee, dy beagh ad er jeet lesh y chooish dellal shen son Mee Voaldyn, as raad ta yeearree ayn ta dy kinjagh aght ayn, as er-lhee dy vel ad er choayl caa ayns shoh dy hoilshaghey magh da'n theay dy vel ad geaishtagh as dy vel eiraght dy jarroo madyral.

Ta Bnr Maltby gra dy bee ny feyshtyn anaasagh, as dy bee anaasagh eh fakin cre cho co-oardrailit ta'n daa hirveishagh lesh ny freggyrtyn oc, as vel ad abyl dy cur ad hene gys date 'sy traa son feyshtyn, dy beagh shen lane yindyssagh, agh dy ve currit da date as ayns rieughid livrey er shen jannoo seose daa red anchasley, as dy bee feme er fakin yn aght vees shen goll.

---oooOooo---

Ta Mnr Crookall gra dy bee ec y chooid sloo daa chroshag choshee er Shooylaghan Doolish er nyn garraghey 'sy vlein argidoil shoh. Ren Mnr Crookall feeraghey shen ayns freggyrt da feysht Tinvaal scruit ersyn veih Oltey yn Chiare as Feed son Carbory, Balleychashtal as Malew, Tim Glover. Bee obbyr jeant da croshagyn coshee elley fer lurg fer lurg shen. 

Ta Mnr Crookall gra dy jean y rheynn echey tannaghtyn lesh cur-rish lheamyssyn  trome bentyn da sauçhys  rere stundayrtyn yn rheynn ayns cummal seose.

---oooOooo---

Ta'n eear Hirveishagh son Bun-troggalys, yn Dr Michelle Haywood, gra dy vel eh urree shirrey leshtal veih cummaltee y rheynn reihyssagh eck nagh vel ardyn as cagliagh bieauid jeh 20 meeilley 'syn oor ayndaue er jeet dy ve ayn foast. 

Ta cowraghyn noa er ve currit stiagh ayns shiartanse dy ardyn mygeayrt kuse jeh ny scoillyn ayns Doolish myr ayrn jeh ny ta'n Rheynn Bun-troggalys çheet er myr ymmyrkey aa-heelit, lurg da sthap ve currit er skeim trooid yn Ellan ny s'moghey 'sy vlein shoh, as magh ass shen haink ymmodee plaiyntyn stiagh ayn. Ec y traa shen, hug yn Ard Shirveishagh, Alfred Cannan, er yn Dr Haywood dy irree ass yn oik eck as haink stiagh Mnr Crookall myr yn Shirveishagh son Bun-troggalys, as hug eshyn sthap er y skeim s'lhea çhelleeragh. 

Ta'n Rheynn gra dy vel eh caghlaa ny treealtyssyn echey dy yannoo tosheeaghtyn jeh ardyn bee jeh vondeish da studeyryn, da paarantyn as da fwirran ny scoillyn, as ta'n Rheynn gra dy vel eh shirrey cormid eddyr cummal seose caa dy hroailt dy sauçhey mygeayrt ny scoillyn as lhiggey da raaidyn trooid ardyn freayll rish obbraghey dy fondagh.

Ta'n Dr Haywood gra dy vel cummaltee ayns Port le Moirrey as ayns Purt Çhiarn er jeet dy ve tarmestit ec y chumrail.

---oooOooo---

Ayns Soie yn Chiare as Feed Jemayrt, yn 5 Mee Voaldyn, hug yn Shirveishagh son Bun-troggalys, Mnr Crookall, coontey jeh stayd ny shirveishyn çhagnoaylleeagh ec Purt Aer Runnysvie. T'eh gra dy vel y Purt Aer gobbraghey earroo dy hoaryssyn son çhellinsh, stiurey as freayll arrey vees pohlldal reiltys gleashaght aer ayns cur shirveishyn reeney, sauçhey son y phurt aer as son cosney stiagh ayn, agh dy row kione currit er y choarys radar bunnidagh  ec jerrey Mee Houney 2025, lurg da foudid er jeet er yn aght v'eh gobbraghey as y barrantoilid jeh. T'eh gra, dyn y wooise da coloayrtyssyn rish y jeantagh, nagh dod ny crontyn shoh ve feayslitas va reaghys jeant lurg shen dyscuirr veih obbraghey lesh y choarys. 

Ta Mnr Crookall gra dy vel y coarys elley freayll rish obbraghey as t'eh tannaghtyn lesh cur ablid dy reayll yn arrey femoil dy reirey traaght aer dy sauçhey, agh ny yeih shen dy nee coarys eh vees çheet dy ve shenn neesht, lesh çheet ny smoo dy ve ass cliaghtey, as dy vel cagliagh er geddyn cooney y jeantagh as ayrnyn brash.  T'eh gra dy vel eh scanshoil dy chur trimmid er dy vel shirveishyn aer sauçhey freayll rish goll er cur, lesh veg dy vuilley er obbraghyn son troailtee. T'eh gra dy vel yn Rheynn er ve sur-smooinaghtyn er ny femeyn son radar echey 'sy traa ry heet, as dy vel eh cur geill da'n vuilley cummyssagh jeh lhiassaghey y ghowaltys geayee. T'eh gra dy vel yn Rheynn jerkal rish goaill toshiaght er cur greienyn radar noa ayns ynnyd jeh shen  vees ayn 'sy vlein shoh çheet.

Va kuse dy eyshtyn ec Oltey yn Chiare as Feed son Carbory, Balleychashtal as Malew, Jason Moorhouse, beagh toyrtys currit stiagh son coarys radar noa liorish Lught-reill Bun-shirveishyn Vannin, myr sampleyr, my vees y shalee gowaltys geayee Cair Vie troggit ec Eairystane, as v'eh gra dy beagh y costys son coarys radar noa erskyn £10 millioon punt. 

Ta Mnr Crookall gra dy nee'n red cadjin eh, t'eh credjal, my vees gowaltyssyn geayee troggit 'syn ard jeh puirt aer, ayndaue ta cooishyn ayn bentyn da radar, dy vel eh jerkit jeu, as dy bee feme er fys gys y date, dy vel eh jerkit jeu dy yeeaghyn er eeck sorçh ennagh dy hoyrtys son shen. T'eh gra dy vel jannoo y choarys radar coonee, ec y traa t'ayn dy vel eh gobbraghey, dy vel eh mie, agh dy voddagh eh y ve foddey ny share, as dy vel eh çheet dy ve shenn, myr shoh dy vel feme er jannoo shickyr dy vel shin cur ayns ynnyd jeh dy leah.

---oooOooo---

Lurg imnea mastey shiartanse dy leih ta jannoo ymmyd jeh'n phurt ayns Laksey nagh row veg dy ve jeant dy reayll y phurt cleeir mleeaney, ta'n Rheynn Bun-troggalys gra dy vel scrutaght jeant jeh'n phurt dy mennick, as ga dy vel briwnys er ve jeant nagh vel feme er obbyr ec y traa t'ayn, dy bee scrutaghtyn jeant dy reiltagh as dy bee obbyr jeant my vees feme er shen. 

Ta'n Rheynn shassoo er dy bee obbyr cadjin jeant dy chummal seose y phurt, as dy vel shen goaill stiagh ribbey clagh y phuirt, vees cur lhiettrimmys er orçh veih'n awin roie magh ass gys y vooir. Myr ayrn jeh'n oardagh shoh, ta sambil goit veih'n fo-straih as myn-vrishey jeant dy gheddyn magh mooadys ny meeryn as vel shiartanse dy stooghyn kemmigagh ayn, dy chooney dy yannoo briwnys er yn aght dy aa-choorsal ny dy gheddyn rey rish ny stooghyn shoh.

Ny keayrtyn foddee famlagh jannoo seose doilleeid ayns purt Laksey, ny yeih dy vel yn Rheynn Bun-troggalys gra nagh vel eh jannoo seose paart jeh'n churrym echey dy gheddyn rey rish, agh dy jinnagh eh jeeaghyn er jannoo red ennagh dy beagh eh jannoo seose doilleeid son stiurey, son sauçhys as son obbyr 'sy phurt.  

---oooOooo---

Ta Oik Postagh Ellan Vannin jeeaghyn son caa dy chur harrish y moggyl echey gys shappyn oastagh veagh arryltagh dy chooilleeney  shirveishyn post ayns Connaghyn, ayns Forsdal as ayns Jourby. 

Veagh jerkalys ayn dy jinnagh ny shappyn oastaghcur shirveishyn post harrish buird coontee, lesh creck postys son screeunyn as mynjeigyn son yn Ellan, son y Reeriaght Unnaneysit as son çheeraghyn eddyr-ashoonagh, cur stiagh ayn formyn fysseree mychione ny shirveishyn shen oc, as jannoo seose buill son reddyn postit er-linney dy ve faagit. 

Ta'n Oik Postagh gra dy beagh argid ry gheddyn son shirveishyn cooilleenit, as choud's t'eh arryltagh dy hur-smooinaghtyn er shappyn ayndaue veagh bwaagyn son sleih dy gheddyn shirveishyn er-nyn-son hene, dy beagh tosheeaght currit da shappyn veagh abyl dy chur shirveish harrish boayrd coontee. 

Lesh yn oardagh shoh jeh goll harrish gys shappyn oastagh, ta kuse dy fo-oikyn postagh er-lheh er jeet dy ve dooint choud's ta shirveishyn goll er cur ayns parteays lesh colughtyn elley. 

---oooOooo---

Ta'n Ving Scrutee son Polasee Tarmaynagh er chlou tuarastyl vees shirrey ymmyrkey smoo lhiantynagh as co-oardrailt ayns cur yn Ellan er y hoshiaght, as vees coyrlaghey jannoo jantys y Rheynn Gastid Dellal, Jean Keayrt er Ellan Vannin, dy ve ny cho-chorp slattyssagh, gollrish Boayrd Turryssid Ellan Vannin. 

Ta'n Ving er ve jeeaghyn er dean y polasee as fondid 'syn aght ta Jean Keayrt Er Ellan Vannin gobbraghey myr jantys y Rheynn Gastid Dellal, t'er ve ayn rish jeih bleeaney. Ta'n moylley 'sy tuarastyl dy lhisagh y jantys çheet dy ve Boayrd Turryssid Ellan Vannin, lesh currym son cummal seose cooishyn yn turryssid as ve ny haghter ass lieh y cherroo oltaghey. 

Ta tuarystal y Ving cur trimmid er dy vel yn aa-scrutaght eck jeeraghey er cooishyn veih'n çheu mooie son sur-smooinaghtyn liorish y reiltys as Tinvaal, as nagh vel eh cremmey yn aght ta sleih as oaseirys oc as currym orroo ayns ny paartyn oc çheusthie jeh'n Rheynn Gastid Dellal. Dy jarroo, ta'n Rheynn Gastid Dellal goaill ayns laue ec y traa t'ayn aa-scrutaght jeh'n chummey echey lesh jantyssyn.

---oooOooo---

Ta reiltys Vannin er phointeil fer toshee noa son Oik ny Obbreeyn, lesh yn ennym oikoil noa, yn Ard Fer Oik son Sleih. Hig Grace Eames stiagh 'syn oik yn 1 Mean Souree, tra ta fer toshee Oik ny Obbreeyn ec y traa t'ayn, Julie Bradley, çheet dy ve ny taaue, lurg jee gobbraghey da'n shirveish theayagh rish 30 bleeaney. Ta'n reiltys gra dy paart ec Bnr Eames ayns livrey strateish queig bleeaney bentyn da bunnys 8,000 obbree, dy chroo shirveish vees smoo jeean, smoo schleioil as vees goaill stiagh dy chooilley pheiagh.
 
Ta Bnr Eames gra dy vel ee goaill taitnys jeh çheet stiagh ayn ec traa cho scanshoil, as y ve mian dy jarroo lesh y reiltys, vees currit da croo cultoor ayn ta cumraagyn gennaghtyn dy vel ad coontit feeu as dy vel ad goll er cummal seose. T'ee gra dy vel ee jeeaghyn roee da obbraghey lesh fwirranyn harrish y reiltys dy chur er y vian shen red ennagh foddee sleih ennaghtyn dagh laa. 

---oooOooo---

Ta Anthony Allen er ve reiht reesht myr Caairlagh Barrantee Connaghyn son y vlein argidoil shoh, lesh Scott Wilson reiht reesht dy ve ny lhiass-chaairlagh. 

Ayns Rhumsaa, ta Sandra Cottam-Shea er ve reiht myr Caairlagh Boayrd ny Barrantee. Ta Bnr Cottam-Shea er ve ny lhiass-chaairlagh ayns yn 12 vee shoh chaie, as nish  t'ee er jeet dy ve ny Caairlagh, ta Emma Honey er ve reiht da ve ny lhiass-chaairlagh. 

Jeeaghyn gys Balleychashtal, as she Tony Brown t'er ve reiht dy ve ny chaairlagh son blein elley, marish John Cringle myr lhiass-chaairlagh.
 

More from Manx Gaelic